Vestiging Amsterdam

  • Jollemanhof 12
  • 1019 GW Amsterdam
Telefoon
020 663 1941
E-mail
info@ictrecht.nl
KvK
34216164
btw
NL8223.30.040.B01

Juridisch advies / Arbeidsrecht: auteursrecht bij de werkgever of bij de werknemer?

Er bestaat nog wel eens de discussie of het auteursrecht op een werk – zoals software – bij de werkgever of de werknemer ligt. Zeker als daar in de arbeidsovereenkomst niets over is opgenomen.

Waar liggen de auteursrechten bijvoorbeeld in het geval een gedetacheerde programmeur een broncode in privésfeer buiten kantooruren heeft geschreven en de werkgever daar gebruik van wil maken?

In principe behoren auteursrechten toe aan degene die het werk heeft gemaakt. Daarop bestaan een aantal uitzonderingen, waaronder het zogenaamde werkgeversauteursrecht. Dit betekent dat wanneer de werknemer een werk maakt in dienst van een ander, de werkgever als maker wordt beschouwd. Als de werknemer software voor u ontwikkelt gedurende zijn dienstverband bent ú dus de auteursrechthebbende. Van deze regel kan worden afgeweken door dit simpelweg overeen te komen – bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst, of in een cao.

Of er wordt voldaan aan het vereiste “arbeid in dienst van een ander” hangt af van de vraag of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Dat lijkt logisch, maar zorgt in de praktijk nog wel eens voor problemen. Is een contract met een freelancer bijvoorbeeld  een arbeidsovereenkomst?

Of daar sprake van is, is in eerste instantie afhankelijk van de intentie die partijen hadden bij het sluiten van de overeenkomst en hoe daar in de praktijk uitvoering aan is gegeven. Ook als er geen arbeidsovereenkomst is ondertekend kan hier namelijk tóch sprake van zijn wanneer er in de praktijk gehandeld is als bij een arbeidsovereenkomst (zie arbeidsovereenkomst).

Daarnaast dient ook te worden gekeken naar de wettelijke definitie van een arbeidsovereenkomst: Volgens de wet is een arbeidsovereenkomst een overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt:

  • in dienst van de andere partij (er moet sprake zijn van een gezagsverhouding)
  • tegen loon (er moet sprake zijn van een tegenprestatie, kan ook in natura zijn)
  • gedurende zekere tijd (er moet sprake zijn van een duurzame relatie en niet van een enkele opdracht)
  • arbeid te verrichten (er moet sprake zijn van productiviteit voor de werkgever).

Dit betekent bijvoorbeeld dat een computerprogramma dat door een stagiair is ontwikkeld niet automatisch bij de werkgever komt te rusten: een stagiair verricht namelijk geen arbeid, volgens de Hoge Raad, omdat een stage enkel is gericht op het verwerven van kennis en het opdoen van praktijkervaring.

 

Of er wordt voldaan aan het vereiste dat de arbeid “bestaat uit het vervaardigen van bepaalde werken”, hangt met name af van de taakomschrijving voor de betreffende ‘werknemer’: valt de geschreven software onder de taakomschrijving van de werknemer, of zijn speciale vakgebied? Hoe gedetailleerder de taakomschrijving van de programmeur is, des te makkelijker het wordt om aan het bepaalbaarheidsvereiste te voldoen. Is de taakomschrijving minder gedetailleerd dan is het vaak een kwestie van interpretatie.

Als de taakomschrijving heel breed is, is het vaak lastig om aan het bepaalbaarheidsvereiste te voldoen. In dat geval kan het zo zijn dat een specifieke opdracht van de werkgever binnen een brede taakomschrijving valt. En ook als dat niet zo is, kan er nog altijd sprake zijn van werkgeversauteursrecht, namelijk wanneer er uitdrukkelijk opdracht wordt gegeven door de werkgever om de software te schrijven. Overigens maakt het daarbij niet uit of de software onder werktijd of buiten werktijd is geschreven.

Kortom: er zitten een hoop haken en ogen aan het “werkgeversauteursrecht”. Ondanks dat er wettelijk gezien al snel sprake is van werkgeversauteursrecht, is het zeer raadzaam om in de arbeidsovereenkomst te regelen dat alle intellectuele eigendomsrechten bij de werkgever komen te liggen. En regel in ieder geval een overdracht wanneer u niet zeker bent.

Als u als (software)ontwikkelaar of webdesigner buiten werktijd ook software ontwikkelt of websites ontwerpt, kan uw werkgever mogelijk aanspraak maken op de intellectuele eigendomsrechten. Dit is uiteraard niet altijd wenselijk, bijvoorbeeld wanneer u de software zelf wilt exploiteren. In dat geval is het verstandig om duidelijke afspraken met uw werkgever te maken over de werkzaamheden die u buiten werktijd uitvoert. Of maak goede afspraken over de overdracht van auteursrecht wanneer er gewoon in opdracht gewerkt wordt.

Maak hier uw auteursrechtverklaring.

> Meer adviezen over ICT & arbeidsrecht

ARBEIDSRECHTELIJKE DOCUMENTEN NODIG?

Bent u op zoek naar arbeidsvoorwaarden, inhuurovereenkomsten, reglementen cameratoezicht, BYOD of internet, geheimhoudingovereenkomsten of auteursrecht afdracht documenten? U maakt ze vanaf € 45,00 snel en eenvoudig met onze generatoren op JuriDox.

Dienst aanvraag

Meer weten? Laat een van onze juridische experts contact met u opnemen via het onderstaande formulier.



  • Uw persoonsgegevens gebruiken wij alleen voor het gevraagde contact. Lees de privacyverklaring voor meer informatie.

Soortgelijke onderwerpen

  • detachering

    Uw FG ondersteunen

    Heeft u binnen uw organisatie al een Functionaris Gegevensbescherming (FG) aangesteld, maar is er behoefte aan extra support op het gebied van de AVG? Dit kan via adviesbureau ICTRecht.

  • vergrootglas / audit

    Signaleringsdienst

    Voor elke organisatie is het belangrijk om op de hoogte te blijven van nieuwe wetgeving, relevante jurisprudentie, gedragscodes en protocollen die binnen uw branche (gaan) gelden. Zo kunt u er tijdig voor zorgen dat uw bedrijfsvoering op nieuwe ontwikkelingen is ingericht. ICTRecht kan u hierbij helpen middels onze signaleringsdienst.