Locatie Amsterdam
Jollemanshof 12
1019 GW Amsterdam
Telefoon
020 663 1941
E-mail
info@ictrecht.nl
KvK
34216164
BTW
NL8223.30.040.B01
Locatie Groningen
Leonard Springerlaan 35
9727 KB Groningen
Telefoon
050 209 34 99
E-mail
info@ictrecht.nl
KvK
68038712
BTW
NL857275835.B01
Locatie Brussel
Avenue Louise 65
1000 Brussel
Telefoon
+32 (0)2 535 77 55.
E-mail
info@legalict.com
Ondernemingsnummer
0696.909.465
BTW
BE 0696.909.465
Terug naar overzicht

Consumentenbescherming bij online veilingen

De veiling is een populaire manier om goederen aan de man of vrouw te brengen en bestaat al sinds de klassieke oudheid. Met de komst van het internet heeft de veiling zich eveneens verplaatst naar de onlinewereld. Populaire online veilingplatforms zoals vakantieveilingen.nl, catawiki.nl en onlineveilingmeester.nl verkopen via deze manier miljoenen producten aan consumenten.

Deze veilingsites zijn onder andere zo populair omdat het voor consumenten vrij eenvoudig is om mee te bieden. Doordat dergelijke online veilingplatforms zich richten op consumenten moeten zij rekening houden met de regelgeving rondom consumentenbescherming. In dit artikel bespreek ik wat in dit kader de belangrijkste aandachtspunten zijn voor online veilingplatforms.

Verschil openbare veiling en online veiling

Een veiling is een verkoopmethode waarbij producten per opbod of afslag worden verkocht. De hoogste bieder heeft de veiling ‘gewonnen’ en is daardoor verplicht het geveilde af te nemen. De producten die worden geveild, worden aangeboden door handelaren aan consumenten. Bij openbare veilingen wordt aan de consument de mogelijkheid geboden om lijfelijk bij de veiling aanwezig te zijn.

Dit is meteen het verschil tussen een online veiling: bij een online veiling vindt de volledig biedprocedure op afstand plaats. Het feit dat er speciale ‘kijkdagen’ worden georganiseerd waarbij de aangeboden producten kunnen worden bekeken, maakt een veiling dus nog niet een ‘openbare veiling’.

Aanwezigheid notaris of deurwaarder bij online veiling

De aanwezigheid van een notaris of deurwaarder bij een veiling is in de meeste gevallen verplicht. Zij houden toezicht op het verloop van de veiling. Een veiling zonder de aanwezigheid van een notaris of deurwaarder is strafbaar gesteld als economisch delict. Naar mijn mening is het moeilijk, zo niet onmogelijk voor online veilingen om te voldoen aan deze eis.

Bij de meeste online veilingen worden er namelijk meerdere producten of diensten tegelijkertijd geveild. Bovendien zijn sommige online veilingen 24/7 actief. Voor een notaris of deurwaarder is het onmogelijk om toezicht te houden op elk geveild product. Ik ben dan ook van mening dat de wetgeving moet worden aangepast, zodat er rekening wordt gehouden met de situatie rondom online veilingen.

Online veilingplatform is tussenpersoon

De producten die ter veiling worden aangeboden, zijn ingebracht door handelaren. De taak van het online veilingplatform is om de producten of diensten op de website te presenteren zodat hierop kan worden geboden. De consument krijgt dus te maken met twee partijen, namelijk met de verkopende handelaar en met het online veilingplatform. Volgens de wet kan de consument beide partijen aanspreken wanneer er bijvoorbeeld problemen zijn met de levering van het gekochte product.

Terhandstelling van algemene voorwaarden

Doordat de consument te maken krijgt met twee professionele partijen die waarschijnlijk hun eigen algemene voorwaarden hebben, moeten de voorwaarden van het online veilingplatform en die van de verkopende handelaar afzonderlijk aan de consument (elektronisch) ter hand worden gesteld.

Deze algemene voorwaarden moeten voor of tijdens het aangaan van de overeenkomst aan de consument worden gepresenteerd zodat hij deze kan opslaan en later terug kan lezen. Mocht dit niet zijn gebeurd, dan kan de consument deze voorwaarden vernietigen. De vernietiging kan hij mondeling of schriftelijk doorgeven aan de partij die zijn voorwaarden niet voor of tijdens het sluiten van de overeenkomst heeft voorgelegd.

Informatieplicht online veiling

Het veilingplatform moet voldoen aan de eisen die worden gesteld aan een ‘koop op afstand’, omdat bij online veilingen de volledige procedure op afstand plaatsvindt. Dit betekent dat het platform een informatieplicht heeft om bepaalde informatie te verstrekken aan de consument voordat door hem een (winnend) bod wordt uitgebracht.

Onder deze informatie valt informatie over de hoedanigheid van het platform en de verkopende handelaar. De wet noemt specifiek de identiteit, het vestigingsadres, de contactgegevens, het KvK-nummer en het BTW-identificatienummer. Daarnaast moet er duidelijke informatie worden verstrekt over het ter veiling aangeboden product, de veilingkosten, de betalingswijze, de wijze van levering en de van toepassing zijnde consumentenrechten.

Bedenktijd consument bij online veiling

Wanneer de veiling alleen online plaatsvindt en er dus geen mogelijkheid wordt geboden om lijfelijk bij de veiling aanwezig te zijn, is er sprake van een koop op afstand. De consument heeft in dit geval veertien dagen bedenktijd vanaf het moment dat hij het met de bieding gewonnen product heeft ontvangen.

Bij een dienst begint deze termijn te lopen vanaf het moment dat de consument de bieding heeft gewonnen. Binnen deze termijn kan de consument de koop ontbinden zonder dat hij hiervoor een reden hoeft op te geven. Dit recht moet duidelijk op het online veilingplatform worden weergegeven. Wanneer deze informatie ontbreekt, wordt de bedenktermijn verlengd met maximaal twaalf maanden tot het moment dat de consument over dit recht is geïnformeerd.

Uitzonderingen bedenktijd online veilingen

De wet noemt echter enkele situaties waarin de consument geen bedenktijd heeft:

  • Dit is bijvoorbeeld het geval bij de verhuur van vakantieaccommodaties of auto’s.
  • Ook toegangskaarten voor bijvoorbeeld concerten, musicals, museums, dierentuinen en pretparken vallen onder deze uitzondering.

De gedachte hierachter is dat voor het verstrekken van deze diensten capaciteit wordt gereserveerd en dat de verkopende handelaar bij een herroeping geen vervangende consument kan vinden. In het geval van een online veiling zal deze uitzondering alleen gelden voor een specifiek omschreven dienst gedurende een expliciet aangeboden periode.

Te denken valt aan een hotelovernachting op 1 februari 2017 in het ‘Grand Hotel Amrâth Kurhaus te Den Haag- Scheveningen’ of een toegangskaartje voor de musical ‘Soldaat van Oranje’ op kerstavond. De ter veiling aangeboden hotelovernachting bij een van de Fletcher hotels te reserveren voor een bepaalde periode of toegangskaartjes voor de dierentuin te gebruiken in het jaar 2017 vallen niet onder deze uitzondering.

  • Een andere uitzondering waarvoor de bedenktijd niet geldt, zijn op maat gemaakte producten. Hieronder vallen fotoproducten, zoals een canvasdoek waarop een persoonlijke foto is afgedrukt. Een waardebon voor een dergelijk product valt dan weer niet onder de uitzondering.
  • Bovendien kan de consument de overeenkomst niet herroepen wanneer het via de online veiling verkregen product snel kan bederven of een beperkte houdbaarheid heeft zoals levensmiddelen. Ook producten waarvan de verpakking is geopend en daarom niet meer door een andere consument kunnen worden gebruikt in verband met de hygiëne (make-up of bodylotion) vallen onder de uitzondering.
  • Verder geldt er geen bedenktijd voor cd’s, dvd’s/bluray’s of cd-rom’s waar geen krimpfolie meer om zit en losse kranten/tijdschriften/magazines (niet zijnde abonnementen). Tot slot geldt de uitzondering niet voor producten die zijn verwerkt tot een ander product waarbij de verwerking niet meer is terug te draaien.

Dit artikel is eerder gepubliceerd in nr.1 2017 van ons magazine ICTRecht in de praktijk. Kijk in de online versie voor alle wetsverwijzingen.

Jessica Hof

Oud-medewerker ICTRecht

Jessica Hof was werkzaam als juridisch adviseur bij ICTRecht in de Groningse Mediacentrale. Binnen ICTRecht hield zij zich voornamelijk bezig met alle juridische aspecten rondom privacy, intellectuele eigendom, aansprakelijkheid en elektronische communicatie.


Er zijn 18 reacties

  1. Kun je wellicht nog wat dieper ingaan op het fenomeen veilingkosten/BTW? Die worden vaak niet vermeld, terwijl bij andere (online) handelaren de totaalprijs incl. BTW (en bij reizen b.v. ook inclusief alle niet-vermijdbare kosten) moet worden vermeld – bij consumentenkoop althans. Gezien kavels soms per stuk zijn (1 barbecue, 1 laptop, etc.) kun je moeilijk volhouden dat hier uitsluitend van B2B-handel sprake is?

    1. Indien de website van een ondernemer zo is ingericht dat ook consumenten aankopen kunnen doen, moeten alle prijzen in ieder geval ook inclusief btw vermeld worden. Een exclusief-btw-vermelding mag, mits daarnaast een inclusief-btw-vermelding is opgenomen. Van belang is wel dat zodra er gekozen worden voor dubbele prijsweergave (ex en incl) deze op dezelfde wijze worden weergegeven (lettergrootte/kleur/positie).

      Indien je niet aan consumenten wilt leveren, kan je klanten verplichten om tijdens de bestelling een veld ‘bedrijfsnaam’ / ‘KvK-nummer’ o.i.d., in te laten vullen. Daarmee kan je vervolgens aantonen dat je je niet richt op consumenten, waardoor je de prijs ook niet incl. btw hoeft te vermelden. Je zal er dan ook voor moeten zorgen dat alle andere elementen waaruit kan blijken dat je aan consumenten verkoopt niet aanwezig zijn (b.v. een tekst over het herroepingsrecht toegespitst op consumenten).

      Kortom: als je in de praktijk levert aan consumenten, zal je aan alle consumentenregels moeten conformeren. Veilingkosten moeten in dat geval ook bij het eerste aanbod vermeld staan + de prijzen moeten incl. btw worden weergegeven.

  2. Mag een veilingsite een veiling die al gestart is annuleren?

    een online veiling die ik volgde waar ook al biedingen op diverse kavels waren heeft de veiling gecanceld ivm mogelijke doorstart van het bedrijf.
    IK vind het erg vreemd en vraag me af of dit wel kan.

    MVG

    Marc Zee

  3. Ik heb een vraag over online veilingen: kan een bod definitief bindend zijn, ook al wordt bij de betreffende veiling aangegeven dat er geen herroepingsrecht/bedenktijd is? of blijft de wettelijke bescherming van kracht. Het betreft niet een product zoals hierboven genoemd met een uitzondering op de bedenktijd

    1. Hi Sebastiaan,

      De wettelijke bepalingen rondom veilingen zijn opgenomen in de “Wet ambtelijk toezicht bij openbare veillingen” die dateert uit 1971. Dit is een hele kleine wet die bestaat uit slecht 4 artikelen. Toen deze wet in 1970 werd opgesteld, heeft de toenmalige Minister van Justitie uitgelegd waarom het belangrijk is dat een notaris of deurwaarder toezicht houdt op een veiling. De reden die hij noemt, is dat een dergelijk toezicht aan het publiek het vertrouwen geeft dat er bij de verkoping onpartijdig wordt opgetreden (Tweedekamer II 1970/71, 10 981, nr. 3). Er staat echter niet duidelijk in de wet omschreven dat alle bied- en uiteindelijke verkoopprijzen eveneens openbaar moeten worden gemaakt. Gelet op de wet en de achterliggende gedacht hiervan, lijkt het mij niet de bedoeling dat dergelijke prijzen voor het publiek geheim worden gehouden. Het geheim houden van de bied- en uiteindelijke verkoopprijs is immers totaal niet transparant en wekt daardoor geen vertrouwen.

  4. Hi, hulpvaardig jurist,

    Betekent het herroepingsrecht op een site ook dat een veilingsite de aflopende tijdsklok alsnog mag verlengen, wanneer in de laatste minuut nog een bod wordt gedaan?

    Ter illustratie: ik had in de laatste tien seconden het winnende bod op een prachtig schilderij, en toen werd de veilingklok alsnog met vijf minuten verlengd. Het verhaal van BVA auctions: we geven ook andere bieders daarmee de kans mee te bieden zolang de kavellijst nog geveild wordt. Mijn verhaal: een veiling van één kavelstuk zou af moeten zijn als de klok stopt. Wat zegt de wet?

    1. Beste Sid,

      De door jou gestelde vraag heeft geen betrekking op het herroepingsrecht. Het herroepingsrecht houdt namelijk in dat de consument binnen 14 dagen de koop mag annuleren en hierna nog 14 dagen de tijd heeft om het betreffende product te retourneren.

  5. Beste mensen! Kraaiidesign biedt op haar website een Franse depose klemlamp te koop aan voor 85 euro die ik vervolgens op 5 januari bestel. Kraaiidesign laat weten dat dit niet kan omdat deze lamp momenteel te koop staat op Catawiki. Inmiddels is deze verkocht voor 150 euro. Voor de afloop van de “veiling” heb ik contact opgenomen met Catawiki of dit is toegestaan. Het antwoord: ja, mits de verkopende partij haar verplichtingen jegens de hoogste bieder nakomt. Olala,is dit juridisch in de haak?
    mvg., Kees

    1. Beste Kees,

      Naar aanleiding van jouw vraag hebben wij de website van Kraaiidesign bekeken. Deze website geeft weer welke producten zij te koop aanbiedt. Bij interesse kun je contact opnemen voor vragen of een afspraak maken. De website is daardoor niet te kwalificeren als een “klassieke” webshop waarop het aanbod direct kan worden aanvaard. Kraaiidesign doet via haar website een uitnodiging om met haar in onderhandeling te treden. Op de website staat immers “maak bij interesse een afspraak”. M.i. kan dit daarom niet worden gezien als een concreet aanbod die slechts nog behoeft te worden aanvaard. Wat Kraaiidesign doet, is daardoor juridisch toegestaan.

  6. Hi hulpvaardig jurist
    Ik heb een bod gedaan bijveilingsite Puper
    Heb diverse keren met hun gemaild voor aanvullende informatie.
    Het betreft een Apple iPhone van Naptec.
    Nooit geen antwoord gehad.
    Nu ben ik verplicht om het artikel te kopen omdat de veiling gesloten is.
    ze geven aan in de voorwaarden dat er geen herroepingsrecht is en het bod bindend is.
    Kan ik nog onder de koop uit en wa kan ik dan het beste doen. Wat is mijn recht hierin
    Heb al aangegeven dat ik ervan af wil zien.
    Ze houden me aan de koop
    Alvast bedankt voor je reactie

    1. Beste Henry,

      Indien de veiling volledig online plaatsvindt – en je dus niet lijfelijk aanwezig kunt zijn tijden het bieden – dan is er sprake van een “koop op afstand”. Dit betekent dat de veilingsite de wettelijke regels voor een koop op afstand in acht dient te nemen. De consument heeft in dat geval 14 dagen bedenktijd vanaf het moment dat hij het met de bieding gewonnen product heeft ontvangen. Een Apple Iphone valt niet onder de uitzonderingen, dus het herroepingsrecht is hierop gewoon van toepassing. Mocht de veilingsite voet bij stuk houden en niet willen toegeven op het herroepingsrecht, dan kan je hierover een klacht indienen bij de Autoriteit Consument en Markt.

  7. Goedemiddag,

    Mag ik mijn bestaande webshop (verkoop van verzamelartikelen, munten, postzegels etc) inrichten/ombouwen tot veilingsite waar ik zelf de verkoper ben, dus geen verkoop door derden?
    Ik ben het nog niet tegengekomen.

    1. Beste Martin,
      De regelgeving rondom veilingen is zeer beknopt en stamt uit 1971. De Wet ambtelijk toezicht bij openbare verkopingen bevat slechts 4 artikelen! In artikel 1 van deze wet wordt het verboden om veilingen te houden zonder toezicht van een notaris of deurwaarder. Als je een veilingsite wilt gaan exploiteren waar je zelf als verkoper optreedt, dan moet je er dus voor zorgen dat er ambtelijk toezicht wordt gehouden. ^NW

  8. Goedemiddag,

    Wanneer gaat het herroepingsrecht in? Is dat vanaf het moment dat de veiling afloopt of vanaf het moment dat de consument het product in ontvangst neemt?

    En is het herroepingsrecht van toepassing op tweedehands / showroom producten?

    Fijne dag!

    1. Beste Tim,
      In het geval van producten gaat het herroepingsrecht in vanaf het moment dat de consument het product in ontvangst neemt. Bij diensten begint deze termijn te lopen vanaf het moment dat de consument de bieding heeft gewonnen en de veiling is afgelopen.

      Het herroepingsrecht is alleen van toepassing als het gaat om een koop op afstand. Worden tweedehands en/of showroom producten online verkocht door een professionele handelaar, dan kan ook bij deze producten een beroep worden gedaan op het herroepingsrecht.

  9. Goedendag,

    Bedankt voor het interessante artikel. Een consument is dus bij een online veiling goed beschermd en heeft mogelijkheden om de koop ongedaan te maken. Maar hoe zit het met de verplichtingen van de verkoper en het veilingplatform. Kan deze een koop om welke reden ook ongedaan maken, of is er een leveringsplicht. En wat als er niet meer geleverd kan worden, voldoet dan enkel teruggave van het aankoopbedrag?

    1. Beste Martijn,
      Bij een aankoop via een online veiling waarbij het niet mogelijk is om het product te bekijken, heeft de consumenten inderdaad de mogelijkheid om de koop ongedaan te maken. De consument heeft in dat geval een herroepingsrecht. Voor de verkoper dan wel het veilingplatform geldt een leveringsplicht, er is immers een overeenkomst tot stand gekomen. Maar wanneer er niet binnen de wettelijke leveringstermijn van 30 dagen wordt geleverd, zal de koopprijs terugbetaald moeten worden aan de consument.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Uw persoonsgegevens gebruiken wij alleen voor het plaatsen en verwerken van uw reactie. Lees de privacyverklaring voor meer informatie