Vestiging Amsterdam

  • Jollemanhof 12
  • 1019 GW Amsterdam
Telefoon
020 663 1941
E-mail
info@ictrecht.nl
KvK
34216164
btw
NL8223.30.040.B01
Terug naar overzicht

Het auteursrecht van een aap?

8 augustus 2014 Door

    Het wordt breed uitgemeten in diverse media: Wikimedia weigert de prachtige selfies van een zwarte kuifmakaak van haar website te verwijderen, een eis van fotograaf David Slater.

    Wat is het verhaal?

    David Slater was in Sulawesi om mooie wildlife plaatjes te schieten toen hij zijn camera een tijdje alleen liet. Al gauw kwam een groep Kuifmakaken op de camera af. Een van hen, een vrouwtje,slaagde er op de een of andere manier in om de camera aan de praat te krijgen en nam honderden foto’s.Met een paar prachtige exemplaren als resultaat.

    Wikimedia Commons heeft de foto’s vervolgens opgenomen in haar rechtenvrije fotodatabase, waardoor ze door een ieder gratis te publiceren zijn. En hier is de fotograaf natuurlijk niet zo blij mee.

    Wat zegt de wet?

    De Auteurswet zegt het volgende:

    Art.1 Aw: “Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.”

    De maker van een werk heeft dus het auteursrecht op het werk. En de aap heeft de foto overduidelijk gemaakt, het is immers een selfie. Berust het auteursrecht dan nu ook bij de aap?

    Helaas niet. De aap is dan wel de maker van de selfie, maar jeetje, het is een aap. En dieren vallen in het recht nu eenmaal in de categorie roerende zaken, oftewel goederen (ja, sorry).En dat maakt dat de aap geen auteursrecht kan hebben op de dingen die hij maakt.

    Art. 6 Aw had mijn inziens nog een uitkomst kunnen zijn voor de fotograaf om toch zelf het auteursrecht op de foto’s te krijgen:

    “Indien een werk is tot stand gebracht naar het ontwerp van een ander en onder diens leiding en toezicht, wordt deze als de maker van dat werk aangemerkt.”

    In dit geval hebben de apen echter zelf het initiatief genomen om de foto’s te nemen, het gebeurde min of meer per ongeluk. Er is dan ook geen sprake geweest van enige leiding en toezicht door de fotograaf.

     

    Maaike Lassche

    Voormalig juridisch adviseur ICTRecht.

    Voormalig juridisch adviseur ICTRecht.


    Er zijn 3 reacties

    1. Zoals ik ook elders (WikipediaNL) al heb opgemerkt, zelfs als de aap wel auteursrecht had kunnen hebben (als het bijvoorbeeld geen aap was geweest maar een peuter), zouden deze foto’s nog steeds auteursrechtenvrij zijn geweest. De aap wist niet dat hij/zij foto’s aan het maken was, en dus zeker niet wat het effect van zijn/haar handelingen op het fotografische resultaat zou zijn. Derhalve zijn er geen creatieve keuzes gemaakt door de aap, dus is er geen auteursrechtelijk beschermd werk ontstaan.

    2. @André ik twijfel of dat argument opgaat. Uit het Endstra-arrest volgt dat je je niet bewust hoeft te zijn van dat je een creatief werk aan het maken bent. Creativiteit is iets dat uit het resultaat moet blijken, niet iets dat je je ook nog eens voor moet nemen. Creatieve keuzes kunnen ook per toeval of onbewust gemaakt.

      HR 30 mei 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC2153:

      Daarom mag niet de eis worden gesteld dat de maker bewust een werk heeft willen scheppen en bewust creatieve keuzes heeft gemaakt, welke eis betrokkenen bovendien voor onoverkomelijke bewijsproblemen kan stellen. Om dezelfde reden kan niet worden geëist dat de maker bewust voor de vorm heeft gekozen die het werk heeft gekregen.

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

    Uw persoonsgegevens gebruiken wij alleen voor het plaatsen en verwerken van uw reactie. Lees de privacyverklaring voor meer informatie