Alweer een hele tijd geleden besloot de overheid dat overheidsdata open beschikbaar moet zijn, behalve in uitzonderingsgevallen (“open, tenzij”). Voor geodata is het dan nu eindelijk zo ver, na enige ruzie met commerciële kaartaanbieders. PDOK biedt een webdienst (API) waarmee iedereen de geodata kan inzetten voor eigen applicaties.

PDOK stelt daarbij geen kleine lettertjes. Iedereen krijgt toegang – mits men fair omgaat met de toegang. Zo mag je gebruik niet leiden tot excessief piekgebruik, en is onwettig gebruik verboden (hoewel ik niet goed weet hoe je kaartdata voor onwettige doelen kunt gebruiken, maar goed Regel 34 geldt natuurlijk).

Wat me wél verbaasde, is dit verbod:

Gebruik van de PDOK-webservices om een kopie van bestanden op te bouwen (het “leegtrekken” van de voorziening).

De data is onder een open licentie geplaatst, zoals verderop staat:

Onder PDOK Fair Use worden alleen webservices en bestanden met een “open” licentie aangeboden (Publiek domein en Creative Commons 0, BY en incidenteel BY-SA).

En deze licenties staan expliciet toe dat mensen een complete kopie maken van de bestanden. Dus afgezien van de situatie dat het leegtrekken tot overbelasting leidt, zie ik niet waarom men dit zou willen verbieden.

De salarisstrook moest tot 2010 verplicht op papier worden verstrekt, in ieder geval wanneer er iets gewijzigd was ten opzichte van de vorige. Maar om redenen van lastenverlichting voor het bedrijfsleven is de wet aangepast, zodat ook de elektronische loonstrook mogelijk is. De eis is wel dat de werknemer hier uitdrukkelijk mee instemt. U moet het dus expliciet vragen; stilzwijgende toestemming is niet genoeg.

Ook moet de werknemer de salarisstrook kunnen opslaan om hem later nog eens te lezen. Hij mag dus niet bijvoorbeeld uitsluitend via het eigen HRM-systeem zichtbaar zijn. Op zijn minst moet er een printoptie zijn of een exportmogelijkheid. Verstrekt u de strook als PDF-bestand dan is dat natuurlijk ook prima.

Hoe nu de salarisstrook aanleveren? Mailen ligt voor de hand, maar naar welk adres? Wanneer men de loonstrook mailt naar het zakelijk adres, zou een gemachtigde collega (of secretaresse) deze kunnen lezen en dat is natuurlijk niet wenselijk. Mailen naar het privéadres is ook een optie, maar niet iedereen wil zijn privéadres geven – en wat als het spamfilter van de provider de mail blokkeert?

Veel bedrijven maken gebruik van portalen om informatie te verstrekken. Het is toegestaan ook de loonstrook op die manier te verstrekken. Dat is vaak veiliger of handiger dan e-mail. Wel moet het portaal natuurlijk goed beveiligd zijn, op zijn minst met een sterk wachtwoord dat alleen de werknemer kent. En je zou denken dat dat vanzelf spreekt, maar ik heb genoeg voorbeelden gezien waarbij het wachtwoord verplicht voor iedereen hetzelfde was of bij de directie bekend moest zijn. In één geval werd het Burgerservicenummer verplicht als wachtwoord gebruikt!

Dit zou betekenen dat er nogal wat webwinkels niet aan de diverse gemeentelijke regels zouden kunnen voldoen en strijdig kunnen zijn met de geldende bestemmingsplannen. De webshop “vanaf de zolderkamer” zou dan bijvoorbeeld niet meer kunnen, maar er zitten ook talrijke “grote jongens” uit de webwinkelbranche op bedrijventerreinen, hoe zit het dan daarmee? Is dit een storm in een glas water of kan dit echt grote gevolgen hebben?

Overigens bestaat de uitspraak uit twee delen, waarbij het tweede gedeelte gaat over het vergunningenstelsel voor slijterijen. Iets waar ik al eens eerder over geschreven heb en hier niet verder op zal in gaan.

Het is allereerst gemeentelijk beleid waar welk soort bedrijf gevestigd mag zijn en of er handhavend wordt opgetreden. (Al dan niet na een klacht van een belanghebbende uiteraard.) In 2011 is er al een soortgelijke zaak geweest waarbij de Raad van State heeft geoordeeld dat een online fietsenwinkel, welke vanuit huis werd bedreven, in strijd was met de gemeentelijke regels. Echter kwamen er in dat geval ook klanten aan huis (locatie van de webwinkel) om de fietsen te proberen en te kopen. Verder stonden er ook een behoorlijk aantal uitgestalde! fietsen om te bekijken. Er was derhalve sprake van een uitstraling die vergelijkbaar is met een “echte winkel”. De Raad van State oordeelde dat er telkens naar de gemeentelijke stukken gekeken moet worden en naar de omstandigheden zelf, waardoor er (gelukkig) geen algemene regel valt te trekken.

In de zaak van gisteren is er geen sprake van klanten die bestelde goederen kunnen komen ophalen op gezette tijden of van een uitstalling van de goederen in het bedrijfspand. Er vindt puur een proces plaats van binnenkomst van de bestelling, het verwerken daarvan, tot het inpakken en verzenden van de bestelde producten. Er is ook geen sprake van een uitstraling die men verwacht van detailhandel.

Nu vindt de rechtbank dat doordat het gehele proces juist op één locatie plaatsvindt er sprake is van detailhandel. Er wordt gesteld dat:

Op de bedrijfslocatie via webwinkels goederen ten verkoop aan particulieren worden aangeboden, de via deze webwinkels gedane bestellingen worden geaccepteerd, de betaling van deze goederen wordt gecontroleerd, de bestelde goederen worden verzameld, verpakt, verzendgereed gemaakt en ter verzending aangeboden. Daarmee is sprake van detailhandel.

Daarnaast geeft de rechtbank aan dat de situatie anders zou zijn, als er sprake is van meerdere locaties, dus een plek waar de bestellingen binnen komen en een andere locatie waar de producten worden ingepakt en verstuurt. (kantoor en distributie)

In het bedoelde bestemmingsplan geldt als definitie van detailhandel:

het bedrijfsmatig te koop aanbieden, waaronder begrepen de opslag en uitstalling ten verkoop, het verkopen en/of leveren van goederen aan de uiteindelijke verbruiker.

De rechtbank neemt aan dat alle handelingen op één en dezelfde locatie plaatsvinden, omdat de verweerder (de gemeente Schijndel) geen onderzoek heeft gedaan naar het feit of er al dan niet sprake is van één locatie (verkopen, verwerken, verzenden) en zij dit dus ook niet betwist. De vraag die nu open blijft en door de rechtbank niet beantwoord hoefde te worden, is of de goederen wel daadwerkelijk op de bedoelde bedrijfslocatie ter verkoop worden aangeboden en worden uitgestald? Maar ook waar de transactie daadwerkelijk plaatsvindt? Het gaat immers om webwinkel, iets virtueels.

Hierdoor vind ik de uitspraak wat kort door de bocht en wat meer onderzoek zou op zijn plaats zijn. Te meer omdat in het bedrijfspand de goederen niet ter verkoop worden aangeboden, daar is enkel sprake van opslag en verwerking. Wat de locatie van de webwinkel is, is dan onduidelijk.

Verder zal elke gemeente wellicht andere definities hanteren en andere uitzonderingen toestaan binnen een bestemmingsplan, waardoor er niet zomaar gesteld kan worden dat een webwinkel gevestigd moet! zijn in een pand met de juiste bestemming.

De memorie van toelichting geeft daarbij het volgende aan: “De ontvangstbevestiging vergroot de betrouwbaarheid van het elektronisch berichtenverkeer, de aanvrager kan dan immers weten dat de aanvraag is gearriveerd. Vergeleken met de conventionele weg is de extra inspanning van het bevestigen buitengewoon gering: de ontvangstbevestiging kan volledig geautomatiseerd plaatsvinden. De bestuurslasten zijn dan ook zo goed als nihil. De ontvangstbevestiging betekent niet meer dan de enkele bevestiging van de ontvangst van de aanvraag. Zij houdt geen beoordeling in of de aanvraag volledig en juist is ingediend.”

Maar is een ontvangstbevestiging voor de verzender eigenlijk wel nodig? Artikel 2:17 Awb bepaalt van niet. Het is voldoende als het elektronische bericht het “systeem voor gegevensverwerking” bij het bestuursorgaan heeft bereikt, wat zo breed uitgelegd zou kunnen worden als de eerste server die binnen het beheer van het bestuursorgaan valt. Een andere kwestie is echter de volgende: hoe bewijs je als verzender dat jouw bericht is aangekomen bij het bestuursorgaan?

Daarbij zou de verplichte ontvangstbevestiging uitkomst kunnen bieden. Het (al dan niet automatisch) verzonden antwoord van een bestuursorgaan waarmee de ontvangst wordt bevestigd bevat vaak enkel een standaardtekst. In die tekst of in het onderwerp van de ontvangstbevestiging wordt soms totaal niet gerefereerd aan het oorspronkelijke bericht en dat kan onhandig zijn. Want stel dat ik meerdere berichten heb verzonden naar een bepaald e-mailadres: hoe weet ik dan zeker dat elk van die berichten en de volledige inhoud daarvan ontvangen is? De Vereniging Nederlandse Gemeenten adviseert dan ook om het oorspronkelijke bericht op te nemen in de ontvangstbevestiging. Daarnaast lijkt me een opsomming van de bestandsnamen in de bijlage een nuttige toevoeging.

In dit kader ook onhandig: een limiet op het aantal ontvangstbevestigingen dat maximaal per dag verzonden wordt naar een verzender, zoals dat bijvoorbeeld bij de out-of-office assistent in te stellen is. Hoe zit het verder met out-of-office meldingen van een medewerker van een bestuursorgaan? Kunnen die gezien worden als ontvangstbevestiging? Ze geven in elk geval aan dat het bericht de e-mailbox heeft bereikt, dus je zou kunnen stellen van wel.

En wat als de medewerker lange tijd afwezig is volgens het out-of-office bericht: kan dan van de verzender verwacht worden dat hij het in het out-of-office bericht genoemde alternatieve adres benadert (of zelfs navraag gaat doen bij het bestuursorgaan voor een alternatief e-mailadres)? Bij officiële openstelling van het e-mailadres van die medewerker voor elektronisch verkeer lijkt me dit de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan en niet van de burger. Dit soort problemen zijn door het bestuursorgaan te ondervangen door enkel centrale e-mailadressen open te stellen die geen last hebben van vakantieperiodes en waar dus überhaupt geen out-of-office bericht voor nodig is.

In Zwitserland is het net als in Nederland niet verboden om auteursrechtelijk beschermd materiaal te downloaden voor persoonlijk gebruik. Bij ons biedt de Auteurswet die mogelijkheid, ook al ben je niet in bezit van een “originele”, betaalde versie. Staatssecretaris Teeven wil af van deze zogenaamde thuiskopieregeling en wil in plaats daarvan een downloadverbod invoeren.

In het Zwitserse rapport wordt geconcludeerd dat consumenten wellicht minder uitgeven aan het kopen van films of muziek doordat ze die zaken downloaden, maar dat het geld dat daarmee bespaard wordt alsnog wordt uitgegeven aan diezelfde industrieën. Zo kopen consumenten meer concertkaartjes en merchandise. Organisaties kunnen zich dan ook beter op die verschuiving aanpassen dan dat ze blijven roepen om striktere wet- en regelgeving.

Verder zou de “three strikes you’re out”-systematiek, waarbij internetgebruikers bij herhaald downloaden uit illegale bron kunnen worden afgesloten van internet, in strijd zijn met de vrijheid van meningsuiting. Ook internetfiltering en onbeperkt downloaden voor een vast bedrag per maand worden afgeschoten door het departement in het rapport.

Het “three strikes”-voorstel maakte voorheen ook onderdeel uit van de Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA), waarover tot op heden het overleg achter gesloten deuren wordt gevoerd, maar Maxime Verhagen gaf vorige week aan dat ACTA geen nieuwe verplichtingen zou opleggen “omdat de inhoud van ACTA niet verder gaat dan de nu al in EU-richtlijnen bestaande regels.”

De Amerikaanse website had in dit geval een Nederlandse internetprovider en om die reden stond de server in Nederland. Het verzoek van de politie was geen vrijblijvend verzoek om het magazine van de site te halen, want het verzoek sloot af met de bewoordingen “In case you might not respond positively to this request, we will under the force of circumstances take down your website.“ Een dreigend noticetakedownverzoekvan justitie dus. En de vraag is: Wie durft te weigeren?

Blijkbaar durfden zowel de Amerikaanse website-eigenaar als de Nederlandse hoster dat. De Amerikaanse site verwees naar het mensenrecht om in alle vrijheid informatie uit te wisselen, de Nederlandse hostingprovider zei niet te zullen overgaan tot verwijdering zonder een bevel van de rechtercommissaris.

Een vraag die inderdaad moet worden gesteld, is: Of een overheidsdienst het platleggen van een website misschien beter kan vorderen dan verzoeken?

Er zijn wettelijke regels over het weghalen van informatie. Een noticetakedown-verzoek, inclusief afgifte van persoonsgegevens, zal steeds moeten worden gevorderd en kan niet eenvoudigweg worden gevraagd. Dit omdat het recht op privacy een grondrecht is dat zwaarwichtiger weegt en dus een rechterlijke controle vereist door de rechtercommissaris.

Specifiek voor tussenpersonen die in Nederland een online openbare telecommunicatiedienst leveren, voorziet de Gedragscode Notice-And-Take-Down in een procedure die dient gevolgd bij ontvangst van meldingen over onrechtmatige en strafbare inhoud die online staat.

De Gedragscode Notice-And-Take-Down specificeert dat ‘een melder’ van strafbare website inhoud (artikel 2) zowel een burger als een overheidsinstantie kan zijn. Over een ‘gewone’ melding benadrukt de Gedragscode in artikel 4 a dat:

“[het]  van belang [is] dat de opsporings- of inspectiedienst duidelijk maakt dat in deze situatie geen sprake is van een formeel bevel.”

De opsporingsdienst moet met andere woorden aangeven dat het slechts een verzoek betreft dat geen enkele dwingende kracht heeft. De brief van de Nationale Recherche, aanleiding van mijn artikel, was geen vriendelijk verzoek. Als we ons baseren op de NTD Gedragscode mocht dat dus met recht en reden worden genegeerd door de website-houder en de hosting provider.

[Nu lijkt het parket het van de politie over te nemen. Gisteren gaf het Openbaar Ministerie op haar site gerucht aan het recent platleggen van de site JokeKaviaar.nl wegens `opruiende teksten`.]

Update: (10 december) de publicatie in het Tijdschrift voor Internetrecht is nu in te zien als PDF.

Hoewel het parlementair onderzoek naar verwachting niet eerder dan mei 2012 zal gaan plaatsvinden is het wel interessant om te bekijken wat we kunnen verwachten van dat onderzoek. Waar zit de pijn bij ICT-projecten van de overheid en hoe kunnen we tot oplossingen komen? De Rekenkamer kwam in 2007 en 2008 al tot bijvoorbeeld de volgende conclusies:

• De ICT-projecten van de overheid zijn te ambitieus en te complex. De betrokken partijen hebben allen belang bij het ontwikkelen van de oplossing voor alle problemen, waardoor onhaalbare doelen ontstaan. De oplossing zou liggen bij een realistische aansturing door de minister, zodat die weerstand kan bieden aan het steeds complexer worden van ICT-projecten.
• (!) Een rijksbreed onderzoek (bijvoorbeeld een parlementair onderzoek) heeft weinig toegevoegde waarde omdat er doorgaans onvoldoende betrouwbare informatie beschikbaar over tijd, omvang, beschikbare mensen en kosten. Het is aan de ministers om de juiste informatie te verzamelen.
• Enigszins voortbordurend op het vorige punt: het financieel beheer van veel ICT-projecten bij de overheid is niet in orde. Zo is er vaak geen onderverdeling van kosten in kostensoorten aanwezig. Dit maakt vergelijkingen en benchmarks lastig. De Rekenkamer kon dan ook niet goed bepalen welke overschrijdingen en vertragingen er vermijdbaar waren.
• De business moet leidend zijn, niet ICT.
• Kies een duidelijk start- en eindmoment van het ICT-project en definieer de verwachte levensduur van ICT-systemen.

De volgende punten verdienen volgens mij ook aandacht bij het komende onderzoek:

• ICT-projecten worden door de overheid vaak gegund aan grote consultancypartijen. Het is echter lang niet altijd gezegd dat die het beste resultaat zullen leveren. Kleinere organisaties rennen vaak harder voor hun opdrachtgevers en hun kennisniveau doet zeker niet altijd onder voor dat van grotere concurrenten. Hier lijkt wel verandering in te komen, want het zogenaamde ‘dynamisch aankoopsysteem’ of de ‘marktplaats’ is in opkomst, bijvoorbeeld bij ICTU en de gemeente Amsterdam: opdrachten worden in kleinere stukken opgeknipt (en zo maken ook kleinere marktpartijen kans).
• De aanbestedingssystematiek mag wel eens onder de loep genomen worden. Zo schrijven marktpartijen vaak in tegen de kostprijs of zelfs daaronder, waarmee ze de opdracht scoren, en proberen ze dat later met meerwerk goed te maken. Uitloop gegarandeerd.
• Hoe zit het met de ‘ICT-kneuzen bij de overheid‘? Het aansturen van marktpartijen door de overheid laat nogal eens te wensen over, zo blijkt ook uit een rapport van, wederom, de Rekenkamer. In 2007 concludeerde die dat de aansturing vanuit de overheid bij de ontwikkeling van P-Direkt onvoldoende was. Dat zou volgens sommigen niet zozeer liggen aan de ICT-ers bij de overheid, maar wel aan de bestuurders en managers bij de overheid die te weinig ICT-kennis hebben.
• Bij de overheid werken veel externen, afkomstig van marktpartijen, op min of meer vaste basis. Is hier niet het risico van belangenverstrengeling aanwezig? Wie heeft/neemt de leiding: de marktpartij of de overheid zelf?
• Als het dan mis gaat, hoe zit het dan met de verantwoordelijkheid daarvoor? Maar al te vaak komen marktpartijen weg met wellicht niet het meest rendabele project dat ze ooit gedraaid hebben, maar in elk geval met het niet hoeven opdraaien voor de mislukking. De standaard inkoopvoorwaarden (bijv ARBIT) vormen een overheidsvriendelijke basis voor de overeenkomst met de marktpartij. Ligt de bron van de mislukking dan echt volledig bij de overheid zelf of wordt er slecht onderhandeld?
• Hoe eerlijk is de overheid tegen zichzelf? Denk aan het Rijks ICT-dashboard waar projecten rooskleuriger worden weergegeven dan ze daadwerkelijk verlopen. Zonder een realistisch zelfbeeld wordt het lastig verbeteringen aan te brengen.

ICT~Office heeft al laten weten sceptisch te zijn over het onderzoek: welke nieuwe inzichten gaat het opleveren ten opzichte van reeds uitgevoerde onderzoeken door bijvoorbeeld de Rekenkamer? Ik denk dat het hoe dan ook goed is dat de aandacht nu ook op het hoogste politieke niveau gevestigd is op de ICT-problemen bij de overheid. Het is jammer dat we een half jaar moeten wachten tot het onderzoek aanvangt, gezien de vele projecten die er lopen en tussen nu en mei ook weer voor zorgwekkende berichten gaan zorgen. De hoop is gevestigd op heldere conclusies en praktische aanbevelingen waarmee we onze overheids-ICT op orde kunnen krijgen.

Waarom stelt een overheidsdienst eigenlijk algemene gebruiksvoorwaarden op? Algemene voorwaarden zijn bedoeld om een contract aan te vullen. Zo hoef je niet elke keer met elke klant over alle punten te onderhandelen. Maar een contract is ‘civielrechtelijk’, en hier gaat het om bestuursrecht, oftewel de relatie burger-overheid. Daarbij geldt de wet, zoals de Algemene Wet Bestuursrecht. Het is een tikje eigenaardig dat een overheidsinstantie de wet gaat aanvullen met algemene voorwaarden.

Het begint al goed. Ik had ze alleen op papier maar wilde liever een webtekst gebruiken in deze blog. Dat valt niet mee: er staan wel voorwaarden maar dat zijn andere dan ik op papier kreeg. Overtypen dan maar.

In de voorwaarden moet je eerst een serie taaie definities door, zoals “Machtigingsvoorziening: de gemeenschappelijke voorziening waarin Machtigingen worden geregistreerd en waarin deze kunnen worden onderhouden”. Vervolgens kom ik bij de échte  artikelen, en dat begint meteen al goed:

2.1 De gebruiksvoorwaarden houden de bepalingen in waaronder de Gebruiker gebruik kan maken van DigiD Machtigen. Het ministerie van BZK kan eventueel aanvullende aanwijzingen aan de Gebruiker geven.

Ik kan dus dit wel lezen, maar er kunnen altijd aanvullende eisen gesteld worden? Ja, inderdaad, en men kan zelfs zomaar de voorwaarden aanpassen:

11. Het ministerie van BZK heeft het recht de Gebruiksvoorwaarden te wijzigen. Bij gebruik van DigiD Machtigen na datum van wijziging van de Gebruiksvoorwaarden wordt Gebruiker in de gelegenheid gesteld in te stemmen met de wijzigingen en deze te accepteren.

Verder lezend zie ik vooral een procedurele beschrijving, waarbij ik me afvraag waarom dat in gebruiksvoorwaarden gegoten moet worden. Melden dat ik de code aan de accountant moet geven (in plaats van, eh, dat hij deze bij mij opvraagt of zo) is handig voor de tutorial maar dat is toch geen voorwaarde?

De kwaliteit van de dienst belooft niet veel goeds, zo blijkt uit artikelen 6 en 7:

6.1 Het ministerie van BZK kan (onderdelen) van de Website te allen tijde zonder voorafgaande bekendmaking (tijdelijk) buiten gebruik stellen voor het opheffen van storingen.

6.2 Het ministerie kan (onderdelen van) de Website na aankondiging tijdelijk buiten gebruik stellen voor het plegen van onderhoud.

7.1 Het ministerie van BZK kan de toegang tot het gebruik van DigiD op elk gewenst moment (doen) beëindigen of blokkeren. Beëindiging is slechts mogelijk met kennisgeving onder opgaaf van reden. … In geval van beëindiging of blokkering vervalt onmiddellijk het recht op het gebruik van DigiD Machtigen.

Ik hoef dus nergens op te rekenen. Nou mooi is dat!

Oh en het wordt nog leuker:

10.1 Het merk DigiD Machtigen mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het ministerie van BZK niet worden gebruikt op welke wijze dan ook.

Deze blogpost is dus eigenlijk in overtreding! Ik gebruik immers hier herhaaldelijk het merk DigiD Machtigen en hoewel ik wel toestemming heb gevráágd (ja, bij de servicedesk)

Maar wacht eens even: het mérk DigiD Machtigen? Hoe ziet dat eruit dan? Bij het Benelux Merkenregister weten ze van niets. Er is wel een merk “DigiD” (0762759) en het logo (0777710) is ook beschermd, maar “het merk DigiD Machtigen” bestaat niet.

Mag ik op de vrijdagmiddag ongenuanceerd zeggen dat ik het héél raar vind dat een overheidsinstantie mij “op welke wijze dan ook”, dus ook voor vrije nieuwsgaring, verbiedt een merk te gebruiken dat geen merk is?

Nee, vanaf januari krijgen we onze eerste (jawel) cyberkolonel. De gelukkige is kolonel Hans Folmer en hij gaat zorgen voor een nieuw krijgsmachtonderdeel dat zich gaat specialiseren in het voeren van internetoorlogen.

De vraag naar een dergelijke krijgsmacht schijnt groot te zijn nu zo ongeveer alles (ja ook het bestellen van munitie) via het internet gaat. Mensen die erg goed met de pc overweg kunnen, zouden op deze wijze in tijden van oorlog een grote invloed kunnen uitoefenen. Het is toch vervelend als de bestelde munitie door de tegenpartij wordt geannuleerd of elders wordt bezorgd.

Dit alles houdt in dat er ook heuse cybersoldaten geworven moeten worden. Voor de geïnteresseerden: u dient computerexpert te zijn en als reservist aan de slag te gaan. Hierbij zorgt u ervoor dat cyberaanvallen geen kans krijgen. Daarnaast leidt u de krijgsmacht op zodat ze weten hoe er cyberoorlog gevoerd moet worden. U gaat aan de slag bij het opleidings- en trainingscentrum voor computeroorlog bij de Nederlandse Defensie Academie.

Zijn we  nu niet een beetje aan het overdrijven? Volgens generaal-majoor Sander Schnitger van Defensieplanning niet: computernetwerken in Estland en het Britse ministerie van Defensie zijn recentelijk al aangevallen.

Ook de VS heeft er last van. Zij sluiten steeds meer internetpoorten om zich te wapenen tegen cyberaanvallen. Deze aanvallen bleken uit China afkomstig.

Oh ja China! Waren die hier niet al heel veel jaar mee bezig?

Lees het volledige bericht bij Computable.