Veel mensen gebruiken als ze een NDA nodig hebben, een document dat ze zo van internet plukken omdat het er wel min of meer geschikt uitziet. Vaak gebeurt dit vanwege de vermeende hoge kosten van een jurist. Maar of zo’n gevonden document precies uw situatie afdekt, is natuurlijk maar de vraag.

ICTRecht heeft sinds kort een NDA generator actief waarmee u zelf in ongeveer 15 minuten een passend geheimhoudingscontract samenstelt. U doorloopt acht schermen met vragen en ontvangt dan een overzicht met uw wensen en eisen. Voor slechts 99 euro (ex BTW) kunt u dan het document downloaden in RTF formaat, zodat u het in Word, Libreoffice of andere tekstverwerker kunt aanvullen naar uw wens.

Het eindresultaat kunt u desgewenst automatisch voorleggen aan ICTRecht voor maatwerkaanpassingen (waarvoor u dan een aparte offerte ontvangt.)

Genereer nu uw geheimhoudingsverklaring!

Een standaard wordt ontwikkeld om innovatie en concurrentie te stimuleren en is vaak zelfs noodzakelijk als we het hebben over onderwerpen als compatibiliteit. Stelt u zich voor dat elke mobiele telefoon-fabrikant eigen technologie zou gebruiken voor het oproepen van een andere telefoon, dan kunnen in “the worst case scenario” alleen telefoons van dezelfde maker met elkaar communiceren en is er een grote kans op een (voor de consumenten) ongewilde monopoliepositie van de maker.

Technologische standaarden zoals de 3G standaard, bestaan vaak (onder andere) uit technologie die het eigendom is van een bedrijf. Om gebruik te mogen maken van de standaard moet dan een licentie worden verkregen voor het gebruik van de technologie. U begrijpt, misbruik van macht behoort hier tot de mogelijkheden. Het is zeer aanlokkelijk om als bedrijf en eigenaar van (een deel van) de standaard uw concurrenten geen licentie te verlenen of een veel te dure licentie te verlenen.

Met deze gedachte hebben (Europeese) Standard Setting Organizations zoals ETSI de term FRAND in het leven geroepen. Dit is een afkorting van het Engelse Fair, Reasonable and Non-Discriminatory. Een bedrijf dat een onderdeel van een standaard wilt leveren, moet eerst verklaren onder FRAND voorwaarden licenties af te zullen geven.
Het enige wat ze daarbij achterwege hebben gelaten is het uitleggen van FRAND en de belofte daartoe, met als reden dat ze zich niet mogen bemoeien met de mededinging. Bijvoorbeeld, het vaststellen wat een FRANDly prijs is, is tevens te zien als een prijsafspraak.

In de uitspraak in de zaak tussen Samsung en Apple speelde dat Samsung een (essentieel) octrooi heeft dat onderdeel uitmaakt van de 3G standaard. Apple gebruikt de 3G standaard in haar Iphone maar heeft geen licentie voor het gebruik de techniek zoals uitgevonden door Samsung. Zoals te verwachten, sleepte Samsung Apple dan ook voor het gerecht.

De rechter oordeelde dat er Samsung inderdaad een octrooi heeft dat onderdeel uitmaakt van de standaard en dat Apple daar wel degelijk een vergunning voor nodig heeft. Echter omdat Samsung haar nog geen FRAND aanbod had gedaan en Samsung dat wel heeft toegezegd aan ETSI, is de weg naar een inbreukverbod nog gesloten.

Wat hier concreet is geworden over FRAND of eigenlijk het doen van een belofte tot het geven van een licentie onder FRAND-terms, is:

• dat het niet betekent dat jan en alleman gebruik mag maken van het octrooi zonder jouw toestemming;
• dat het wel meer betekent dan een aanbod om in onderhandeling te treden maar niet dat het doen van de FRAND-belofte een aanbod is en het gebruiken van een standaard de aanvaarding;
• dat door het doen van de belofte, Samsung belooft dat zij een FRAND aanbod doet. Apple verbind zich door de technologie te gebruiken, tot het doen van een verzoek tot het verkrijgen van een licentie.

Ik kan me hier in vinden. Nu ben ik nog (steeds) benieuwd naar de concrete uitleg van FRAND. In mijn optiek kunnen de begrippen worden uitgelegd naar de overeenkomstige begrippen zoals gebruikt in het mededingingsrecht. Misschien dat de rechter zich hier alsnog over uitspreekt als Samsung en Iphone er niet uitkomen. óf dat de Europese Mededingingsautoriteit hierop terugkomt nu er onderzoeken naar beide partijen lijken te lopen.

Een idee kan beschermd zijn onder de Auteurswet, wanneer het idee te zien is als een ‘werk’, oftewel een concrete uitwerking met creatieve invulling van het idee. Een abstract idee is niet beschermd, dus die uitwerking is echt belangrijk.

Wanneer het gaat om software (of webdiensten) dan is daarbij het onderscheid tussen functie en uitwerking essentieel. Een functie is bijvoorbeeld een alarmklok die elke 5 minuten u herinnert dat u het alarm op snooze hebt gezet. De uitwerking is de tekst of het icoontje dat men daarvoor laat zien. Die functie is als zodanig niet exclusief te claimen, maar de uitwerking wel.

In de praktijk zit er een groot grijs gebied, omdat je je al snel kunt afvragen of een onderdeel hoort bij functie of uitwerking. Is bij het spel Stratego bijvoorbeeld de keuze voor militaire rangen deel van de functie oftewel het onbeschermde concept, of juist deel van de uitwerking?

Mijn vuistregel is dat als je zo’n keuze niet kunt weglaten zonder een ander soort spel te krijgen, het deel van de functie is. Bij Stratego zou ik dus zeggen dat het idee van “pionnen met hogere rangen verslaan die met lagere, en je kunt niet zien welke pion de ander heeft tot je deze slaat/hij jou slaat” het onbeschermde concept is. De plaatjes op de pionnen die de rangen laten zien, zijn zonder meer beschermd. Die plaatjes zijn zeer zeker niet functioneel.

De keuze voor militaire rangen lijkt me dan uitwerking, immers je kunt ook werken met cijfers (1 t/m 10, 10 de hoogste) of een andere hiërarchie (bv. in een kerk). Maar ook goed verdedigbaar is dat je niet zonder de militaire rangen kunt omdat het gaat om oorlog en je dus wel de militaire rangen móet hebben.

Onze factsheet Ideebescherming vertelt u meer over hoe een idee te beschermen, of depot genoeg is (nee) en welke stappen u wel kunt nemen.

Octrooien worden verleend voor technische uitvindingen die nieuw en niet triviaal zijn. Met name de eis van nieuwheid is hier van belang: een octrooiaanvraag zal worden afgewezen wanneer blijkt dat de uitvinding al voor de indieningsdatum beschikbaar was aan het publiek. En onder “publiek” wordt ook een mededeling aan één persoon gerekend, als die ene persoon niet aan geheimhouding was gebonden. Natuurlijk is het de vraag of de Octrooiraad (patent office) er achter komt dat er zo’n persoon is, maar die persoon kan zelf altijd naar de rechter stappen en het octrooi ongeldig laten verklaren met als reden dat hij de uitvinding al te horen had gekregen.

Met een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) kan dit worden voorkomen. Wie een uitvinding onder NDA te horen krijgt, is geen deel van het “publiek” zoals in de octrooiwet wordt bedoeld. Hij moet de uitvinding geheim houden. Daarmee is de NDA een cruciaal instrument voor uitvinders die met anderen moeten samenwerken voordat de octrooiaanvraag is ingediend.

Maar wat nu als de ontvanger die een NDA heeft getekend maar toch de informatie publiceert?

De octrooiwet is hier streng: als de uitvinding publiek is, dan dient de aanvraag voor octrooi te worden afgewezen. Oók als het niet de bedoeling was dat de uitvinding publiek zou worden. Maar specifiek voor situaties waarin een NDA wordt geschonden, staat er een uitzondering in de wet. Wanneer de publicatie het gevolg is van een “kennelijk misbruik”, dan moeten de octrooiraad en de rechterdeze buiten beschouwing laten.

Bij het Europees Octrooibureau is men echter streng bij de toets of sprake is van kennelijk oftewel evident misbruik. Men stelt hoge eisen aan de aanvrager die zich beroept op deze clausule uit de wet: hij moet bewijzen dat zonder enige twijfel de ontvanger aan geheimhouding was gebonden én deze heeft overtreden. Zonder een schriftelijke en ondertekende NDA is dit lastig. Een verwijzing naar een mondelinge of stilzwijgende afspraak tot geheimhouding wordt niet snel geaccepteerd.

Maar het hebben van een NDA is niet genoeg. De wet eist namelijk “misbruik” en dat wordt opgevat als méér dan alleen maar een schending van de NDA. De publicatie moet er direct of indirect op zijn gericht om de mogelijkheid van octrooi te saboteren. Een publicatie per ongeluk is géén misbruik, ook niet als deze via een clausule uit de NDA contractueel verboden zou blijken te zijn of tot schadeplicht zou leiden. Bij enige twijfel over de motieven van de partij die publiceerde, zal het beroep op misbruik worden afgewezen.

Ook is het belangrijk om bij een schending van de NDA op te treden. In een zaak werd de octrooiaanvraag afgewezen omdat de aanvrager niets gedaan had nadat zijn NDA-contractspartij de uitvinding had onthuld in strijd met de geheimhoudingsplicht. Daarmee had hij impliciet erkend dat de publicatie geen misbruik was.

Een NDA die gebruikt wordt om een uitvinding te beschermen, kan worden voorzien van speciale clausules die kunnen helpen bij een schending die leidt tot een ongeldige octrooiaanvraag. Zo dient duidelijk te zijn omschreven welke informatie nu specifiek beschermd is, en niet alleen een vage omschrijving als “diverse informatie in het kader van een mogelijke samenwerking”.

Een overweging dat de verstrekkende partij voornemens is octrooi aan te vragen, is ook een goed idee. Dit maakt duidelijk dat beide partijen wisten van dit voornemen, zodat de ontvanger zich niet op onwetendheid (en dus afwezigheid van misbruik) kan beroepen. Dit kan worden aangevuld met een expliciet verbod voor de ontvanger om zelf óók octrooi aan te vragen.

Octrooigemachtigden Neuburger en Rubio-Sierra doen in ons vakblad een interessante suggestie: neem een clausule op die de ontvanger verplicht alles te doen om alle negatieve effecten op deze octrooiaanvraag te bestrijden. Zo kan hij worden gedwongen een verklaring richting het Europees Octrooibureau aan te leveren waarin hij verklaart dat sprake was van kennelijk misbruik en een duidelijke schending van de NDA. Deze verklaring blijkt zwaar te wegen in het voordeel van de octrooiaanvrager.

Hoewel een dergelijke clausule nog nooit getest is bij de rechter of bij het Octrooibureau, kan het zeker geen kwaad. En gezien de kosten van een investering in octrooi lijkt het me een goed idee dit vanaf nu in elke NDA op te nemen die betrekking heeft op octrooieerbare technologie.

Patenttrollen zijn veel in het nieuws, omdat ze vaak opzienbarende claims leggen op algemeen bekende technieken. Een beruchte trol is bijvoorbeeld Lodsys, dat claimt patent te hebben op in-app aankopen, en daarvoor appmakes Rovio, Electronic Arts, Atari, Square Enix en Take-Two Interactive voor de rechter sleepte. Intelligente zoekmachine Wolfram Alpha voegde zich vorige week. Trollen zijn niet alleen een Amerikaanse fenomeen: begin deze maand startte PacketVideo een Nederlandse rechtszaak tegen muziekstreamingbedrijf Spotify.

Nu zijn patentenoorlogen niets nieuws, maar een belangrijk punt bij trollen is dat zij geen eigen bedrijfsactiviteiten hebben waar een gedaagde partij een tegenclaim op kan leggen. De gebruikelijke strategieën voor octrooien werken hier dus niet. Vaak zit er weinig anders op dan betalen of een héle dure rechtszaak voeren. Dat laatste is zelden commercieel zinvol. Nieuwssite Fark wist recent met een trol te schikken voor nul dollar nadat duidelijk werd dat de claim van de trol nergens op was gebaseerd. Maar dat is een uitzondering.

Het arrest van de US Supreme Court in de i4i/Microsoft-zaak maakte het nog wat moeilijker. Daarin oordeelde het Hooggerechtshof dat een gedaagde in een octrooizaak met héél overtuigend bewijs moet komen dat een octrooi ten onrechte is verleend. De octrooihouder hoeft daarentegen alleen maar “redelijk bewijs” te leveren dat sprake is van inbreuk. Deze ongelijkheid is gebaseerd op de aanname dat het USPTO (de Amerikaanse patentverlenende instantie) een octrooiaanvraag zorgvuldig onderzoekt, zodat de rechtbank mag uitgaan van een terecht verleend octrooi. In de praktijk moet je die aanname met een flinke korrel zout nemen.

Wel bleek uit een eerder arrest in eBay/MercExchange dat het verkrijgen van een injunction oftewel handelsverbod in de VS niet zo eenvoudig is als vaak werd gedacht. Een bedrijf moet echt bewijzen dat zij concreet geschaad wordt als de gedaagde blijft verkopen totdat de definitieve uitspraak binnen is. Dit staat in scherp contrast met Europa, waar een bedrijf zonder wederhoor een handelsverbod kan laten opleggen door de rechtbank, mits de inbreuk voldoende aannemelijk is. Recent nam Apple deze opmerkelijke stap tegen Samsung over de Galaxy Tab handhelds.

Een gevoelige dreun werd recent uitgedeeld aan patenttrol Eon-Net. Het Amerikaanse Hof van Beroep oordeelde dat de rechtszaak

had “indicia of extortion” because it was part of Eon-Net’s history of filing nearly identical patent infringement complaints against a plethora of diverse defendants, where Eon-Net followed each filing with a demand for a quick settlement at a price far lower than the cost to defend the litigation.

Ook had het bedrijf haar claims nauwelijks onderbouwd, werd niet inhoudelijk ingegaan op verweren van het aangeklaagde bedrijf en had men actief bewijsmateriaal vernietigd (“our document retention policy is to not retain any documents”), wat in de VS een zeer gevoelig punt is. Het gedaagde bedrijf kreeg een kleine 600.000 dollar aan schadevergoeding toegewezen.

Je mag hopen dat een dergelijke uitspraak door veel bedrijven wordt aangegrepen om zich te verweren tegen trollen. Het biedt namelijk een mooie stok: uw claim is dermate vergezocht dat wij ook bij de rechtbank een schadeclaim gaan indienen wegens het starten van onterechte en frauduleuze rechtszaken.

Eigenlijk zou een gehele branche die last heeft van zo’n patent gezamenlijk een rechtszaak moeten beginnen, omdat men dan de kosten kan delen. Dat is echter een ongebruikelijke stap, ook omdat die bedrijven natuurlijk elkaars concurrenten zijn, en met je concurrent samenwerken tegen een trol is geen voor de hand liggende stap bij veel bedrijven.

Een meer fundamentele stap zou een wetswijziging zijn die het voor patenttrollen moeilijker maakt hun octrooien uit te oefenen. Mogelijk kunnen we inspiratie krijgen uit het merkenrecht. Daar geldt de regel “use it or lose it”: wie niet binnen 5 jaar na registratie zijn merkrecht op producten of diensten plakt, raakt het kwijt. Een vergelijkbare regel in het octrooirecht zou dan worden dat men binnen 5 jaar na octrooiverlening een product op de markt moet brengen dat door het octrooi wordt beschermd. Zo niet, dan vervalt het octrooi of (iets minder radicaal) zou er een mogelijkheid moeten ontstaan een licentie op te eisen tegen een redelijk tarief (eventueel door de rechter vast te stellen).

Dat vereist alleen wel een duidelijke definitie van ‘trol’. Het grote probleem is namelijk dat veel ‘kleine’ uitvinders geen geld hebben hun uitvinding in productie te nemen, en dus weinig anders kunnen dan bedrijven licenties op hun octrooi te verkopen. Met bovengenoemde regel zou zo’n bedrijf de onderhandelingen vijf jaar kunnen rekken en dan aanspraak maken op de wettelijke licentie. Hoe trek je de grens tussen zo’n uitvinder en een trol?

Van inbreuk op een octrooi is alleen sprake als een bedrijf precies datgene doet dat in de claims (conclusies) op het einde van het document beschreven is. De titel of de samenvatting, of zelfs maar de inleiding en beschrijving van het octrooi, zijn niet relevant: die mogen mooi aangeven hoe de uitvinding werkt of wat de bedoelde voordelen zijn, maar ze blijven buiten beschouwing als inbreuk aan de orde is. Hooguit mag je de tekst erop naslaan om te zien hoe een bepaalde term bedoeld is en of een zinsnede uit de claims ook een bepaald alternatief kan omvatten.

Dezelfde regels gelden voor wie wil bewijzen dat het octrooi nietig is. Prior art oftewel documentatie die bewijst dat de uitvinding niet nieuw of alleen maar triviaal is, moet beschrijven wat in de claims staat. En die moet ook nog eens van voor de aanvraagdatum zijn – in dit geval 18 april 1994 dus.

Laten we eens kijken wat er in deze claims te vinden is.

Device for the distribution of music information which comprises, on the supplier side, a central memory device which is connected to a communications network or is integrated therein and has a databank of digitised music information and, on the consumer side, a terminal which can be connected to the central memory device via the communications network, the central memory device being equipped with a server module and the terminal being equipped with a retrieval module and the said modules having the capability to interact via the communications network in order to order and transmit selectively chosen music information, characterised in that

Deze passage definieert de algemene scope van de claims. Het gaat om een apparaat dat muziek distribueert van een supplier naar een consumer.Opmerkelijk daarbij is dat het apparaat zoals hier omschreven dus beide kanten omvat. Dat geeft een bekend probleem bij claims: je moet zo Spotify samen met een consument aanklagen, want Spotify alleen heeft geen “consumer side terminal”.

De formulering “characterised in that” wijst erop dat men zelf al toegeeft dat dit soort apparaten bestonden op de indieningsdatum. We hoeven dus niet nader te zoeken naar bewijs dat dergelijke distributiesystemen bestonden.

Door naar de volgende passage:

the selective chosen music information is organized with a defined format for transmission in a digital music information object, which format comprises a core and a number of additional layers, the core including at least one object identification code, object structure information, a consumer code and an encryption table and the one or more additional layers including the actual music information

Om inbreuk te maken, moet de muziek van Spotify dus in een specifiek transmissieformaat zitten dat een kern en additionele lagen kent. De kern is het deel dat de objectidentificatie en -structuur bevat, plus een “consumer code” plus een encryptietabel. Wat die precies doet, blijft wat onduidelijk. De beschrijving zegt niet meer dan dat die tabel er is en dat deze wordt gebruikt bij het versleutelen. Maar hoe? Bevat deze parameters voor het encryptie-algoritme? Aanwijzingen voor sleutelselectie?

Wie het verleningsdossier erop naslaat, ziet dat ook de Examiner dat bezwaar gaf. Maar na een korte reactie van de aanvrager (“Alles is functioneel gedefinieerd”) laat men het erbij en wordt het octrooi verleend. Jammer.

Spotify streamt haar audio in het Ogg Vorbis-formaat. Daarbij is Ogg de container waarbinnen de muziek in de Vorbis codec is opgenomen. Ik kan uit de technische beschrijving niet halen of er encryptie-informatie in de Ogg container zit.

wherein the central memory device has an encryption module for encryption of the music information object before transmission using the encryption table included in the latter, and

Logischerwijs pas je encryptie toe op pakketniveau in de muzieklaag, zodat je in de kernlaag kunt nalezen welke soort encryptie wordt gebruikt en hoe het decryptieproces gestart kan worden.

wherein the terminal has a decryption module for decryption of the music information object before its reproduction using the encryption table included in the latter,

Niet meer dan logisch dat de terminal een decryptiemodule heeft als het transmissiedeel een encryptiemodule heeft. Spotify encrypt haar streams dus er zit een decryptiemodule in de client.

an interpretation module for interpretation and reproduction conditioning of the music information object as well as an authorisation device with identification information for identification of the terminal and/or of the consumer which can be called up by the interpretation module and/or by the decryption module for authorisation checking.

Er wordt dus in de terminal nog een autorisatie-controle uitgevoerd op de terminal of de gebruiker. Dat zou kunnen slaan op het wachtwoord voor het Spotify-account.

Alles bij elkaar kan ik de claim tegen Spotify niet weerleggen, maar je weet natuurlijk nooit wat er boven tafel gaat komen aan prior art, onduidelijkheden in de tekst of fouten bij de verlening wanneer ze bij Spotify de advocaten loslaten. De inventiviteit van de uitvinding lijkt me marginaal, ik kan uit het octrooi niet halen wat het specifieke voordeel is en waarom het nu zo’n bijzondere manier is om dit te behalen.

Als laatste: nee, dit is géén softwarepatent. Althans niet volgens de regels van het Europees Octrooibureau. Het efficiënt en veilig versturen van muziek over een netwerk is een technische uitvinding. De kans dat de Nederlandse rechter hier anders over zal oordelen, lijkt me klein.

In de VS kreeg Amazon wel een patent, dat men binnen enkele weken na verlening al inzette om concurrent Barnes&Noble de pas af te snijden: net voor de grote online kerstdrukte moest de site van B&N uit de lucht wegens patentschending. (Dit werd in hoger beroep overigens teruggedraaid, maar toen was de kerst alweer voorbij.) Het patent is regelmatig aangevochten maar overleefde tot nu toe elke aanval.

In Europa ligt de lat voor octrooien iets hoger dan de VS. Niet veel, maar genoeg om nu net dit octrooi onderuit te krijgen. Uitgangspunt was een publicatie in Dr. Dobbs Journal over hoe met cookies een shopping cart voor een webwinkel gebouwd kon worden. Nu gesneden koek (haha) maar destijds een revolutionair iets. Met cookies werd het toen voor het eerst mogelijk om state toe te voegen aan een website, zodat je bezoekers kon tracken bij meerdere bezoeken en zo kon bijhouden wat ze in hun winkelwagentje hadden.

Discussiepunt was of een shopping cart ook het idee van one-click met zich mee zou brengen. De publicatie toonde een systeem waarbij je als gebruiker elke keer je naam, adres etcetera moest invullen. Daar zat hem de kneep volgens Amazon: in hun systeem hoefde dat niet elke keer, het was immers one-click.

Maar in het artikel stond deze passage:

In a production system you could read this data [shipping data including the user's name and payment data] from a registered user database and not require users to input shipping and payment data each time. This also increases security.

En met zo’n loei van een hint is het moeilijk nog vol te houden dat je echt iets hebt uitgevonden als je vervolgens dit in productie neemt. De uitvinding wordt dan ook niet inventief geacht.

Daarbij speelde nadrukkelijk mee dat cookies een pas net uitgevonden nieuwe technologie waren. De one-click techniek was dan ook “an immediate application of this new programming feature as soon as it had become available”, en dat pleit tegen het inventief achten van de uitvinding.

Als enige argument resteerde nog het punt dat shopping cart systemen allerlei overzichten tonen en vragen “weet u het zeker” voordat je iets mag kopen. Amazon stelde dat hun systeem veel handiger was: klik en koop, klaar. Maar die vorm van ‘handig’ is puur een commerciële handigheid, geen technisch slimmigheidje. En commerciële zaken zijn niet octrooieerbaar – dat zijn “werkwijzen voor het zakendoen” en die zijn uitgesloten van octrooi.

Overigens werd het Europese octrooi niet ongeldig verklaard omdat het een puur softwarepatent zou zijn. Dit met name omdat die grond nooit door het octrooibureau was aangedragen. Maar ik denk ook dat die grond niet heel sterk zou zijn geweest voor een bezwaar: het automatisch herkennen van gebruikers is ergens wel als technisch probleem te zien, en de oplossing voor zo’n probleem zou best voor octrooi in aanmerking kunnen komen.

Een groot probleem bij patenten is dat het lastig te zeggen is wat ze nu precies afdekken. Vaak wordt gekeken naar de titel of samenvatting (abstract) maar die zijn verre van precies. Zo heet dit patent “Double-clicking a point-and-click user interface apparatus” maar de term “recht op dubbelklikken” is enigszins misleidend: het gaat in feite om een speciale variant van dubbelklikken waarbij er gedubbelklikt wordt op een al geselecteerd element en er dan een actie mogelijk wordt die nog weer anders is dan gewoon links of rechts klikken. En ja, dat is heel vaag maar dat krijg je met patenttaal. Een voorbeeld: links klikken op een plaatje opent de hyperlink erachter, rechts klikken opent een contextmenu en dubbelklikken opent het plaatje in een image editor.

Op zich is het mogelijk om zoiets te patenteren als “gewoon” dubbelklikken al bekend is. Dit is immers een nieuwe variant op dubbelklikken, en zo héél inventief hoeft een uitvinding niet te zijn om gepatenteerd te worden. Maar als iemand een publicatie of software-applicatie vindt uit 2002 of eerder die ook zo’n derde optie heeft, dan kan het octrooi worden aangevochten.

Hoe men erbij komt dat alle mobiele apparaten dit patent schenden, is echter volstrekt onduidelijk. Het patent vereist een interface (point and click, met een cursor dus) die vrijwel geen mobieltje heeft, en het concept ‘mobiele telefoon’ of ‘touchpad’ wordt nauwelijks genoemd in het patent zelf.

Het feit dat de rechtszaak is aangespannen in het beruchte Eastern District of Texas en niet ergens waar de makers van die apparaten gevestigd zijn, wekt de indruk dat men vooral uit is op een snelle schikking. Dit District staat erom bekend dat zij sterk pro-octrooihouder is, ook als dat eigenlijk niet verdiend is. Vermoedelijk dient de rechtszaak dan ook vooral een publicitair doel: veel herrie schoppen en dan een afkoopsom incasseren om weg te gaan is een populaire octrooistrategie.

Er is geen Europees octrooi dat overeenkomt met dit Amerikaans octrooi, dus Europese bedrijven hoeven niet bang te zijn dat ook zij deze herriemaker aan de deur krijgen.

U kent misschien de oude truc waarbij u een fax krijgt van een bedrijvengids met het verzoek uw bedrijfsgegevens even te controleren. Rapporteert u dan een fout (en die staat er altijd in) dan moet u vervolgens vele honderden euro’s betalen want daarmee zou u opdracht hebben gegeven tot betaalde vermelding in die gids.

Die truc kennen ze in octrooiland ook. Octrooi krijgen in meerdere landen is een lastige zaak, waarbij vele instanties betrokken zijn. Diverse partijen maken daar misbruik van, door als officiële mededeling uitziende brieven te sturen waarin om betaling van diverse administratieve fees gevraagd wordt. En zeker als dit soort briefhoofden erboven staan, wordt menigeen op het verkeerde been gezet:

of deze:

Dit ziet er misschien heel formeel uit, maar de kleine lettertjes maken duidelijk dat het NIET gaat om een verplichte betaling. Men zal uw patent opnemen in een database waar anderen dan in kunnen zoeken. Nu zijn er diverse van zulke databanken, maar geen van hen vraagt geld aan octrooihouders voor opname. Waarom zouden ze ook? De afnemers van die databanken betalen al – en die verwachten een zo compleet mogelijke dataset om in te zoeken.

Mocht u dus facturen krijgen voor octrooigerelateerde zaken, raadpleeg dan altijd uw octrooigemachtigde voordat u deze laat betalen.

Een octrooiaanvraag opstellen is een lastige zaak. Het is een juridisch document waarmee een uitvinding wordt beschermd. Om die tekst sluitend te krijgen, heb ik zelf al gauw tussen de tien en twintig uur nodig, inclusief revisies en overleg met de klant of het zo echt wel goed staat en of er misschien nog wat bij moet. Voor een heel eenvoudige zaak waarbij een ervaren klant zelf al het nodige geschreven heeft, zou ik me kunnen voorstellen dat acht uur haalbaar is, maar ik zou het eng blijven vinden om zó snel een tekst af te ronden.

Uit de website van de octrooigemachtigde in kwestie bleek dat het iets genuanceerder lag:

Voor een modelbescherming of octrooibescherming betekent dit, dat u binnen één dag het concept van de aanvrage per email ontvangt.

Binnen een werkdag een eerste concept opleveren is inderdaad realistisch, maar de Orde merkt hierover terecht op dat dit niet hetzelfde is als octrooibescherming te hebben voor die uitvinding. Er moet dan immers nog feedback worden verwerkt (mogelijk in meerdere ronden) en dan moet de tekst nog worden ingediend.

Overigens heb je na indiening nog geen octrooi: dat duurt nog wel even. Wél ben je nu beschermd in zoverre dat je uitvinding vastligt, en anderen met latere octrooiaanvragen op hetzelfde achter het net zullen vissen.

En die stropdas? Die is gelukkig niet nodig:

De Raad is van oordeel, dat kledij zonder stropdas in de meeste omstandigheden tegenwoordig als adequaat wordt beschouwd. Er is dan ook geen sprake van schending van Gedragsregel 1d met betrekking tot het hooghouden van de eer en het aanzien van het beroep van octrooigemachtigde.

Wel kreeg de octrooigemachtigde een dringende aanbeveling zijn site aan te passen zodat duidelijk was wat je binnen die ene werkdag zou krijgen.