Een centenveiling is een veilingconcept waarbij elk bod een vast bedrag is – een cent. Om te mogen bieden, moet je betalen, meestal in de orde van 1 à 2 euro. Na elk bod wordt de eindtijd van de veiling verlengd zodat andere deelnemers ook weer kunnen bieden. Voor de bieders is echter niet inzichtelijk hoeveel bieders er zijn en hoeveel die bieders al hebben geboden. Het is moeilijk te voorspellen wanneer andere bieders niet meer zullen bieden. Verder is het niet mogelijk op enige wijze behendigheid of kennis toe te passen bij het concept van goudkoortsveiling.

Wanneer je geen zekerheid kunt krijgen over de uitkomst, is al snel sprake van een kansspel. Kansspelen waarbij mensen geld of producten kunnen winnen zijn in Nederland verboden, behalve als je een vergunning hebt. In 2009 publiceerde professor Wagenaar een analyse (pdf) waarin hij concludeerde dat de centenveiling een kansspel is. Op basis van deze analyse deed de minister bovenstaande uitspraak.

Bij een gewone veiling loop je geen risico, omdat als je niet wint je ook niets kwijt bent. Bij een centenveiling is dat wel zo, omdat je moet betalen per bod. Wagenaar ziet de centenveiling dan ook als een soort verloting en niet als een veiling zoals dat woord normaal wordt gebruikt. De zeer lage prijs is daarbij het lokkertje.

Een nieuwe variant van de centenveiling probeert de klant tegemoet te komen door aan ‘verliezers’ aan te bieden het product te kopen tegen een normale prijs, na aftrek van het voor de veiling betaalde. Dus stel een product kost 100 euro en een deelnemer heeft 20 euro betaald om te bieden, dan mag hij het product nu kopen voor 80 euro. Eventueel kan er nog een deel van die 20 euro worden achtergehouden als administratiekosten, dus de koopprijs wordt dan bijvoorbeeld 85 euro.

Met deze variant is dus het risico ingeperkt: je bent wel geld kwijt maar je kunt (als je wilt) tóch met het product naar huis, en wel tegen een vooraf bekende prijs. Deze is hoger dan de prijs die de veilingwinnaar betaalde, maar dat maakt niet uit.

De veiling kent nog steeds een kanselement maar dat is nu een onderdeel van een groter geheel geworden. Je weet op voorhand welke prijs je maximaal gaat betalen, en je hebt alleen nog kans op een voordeel(tje) op die prijs als je het veilingproces doorloopt. Dat lijkt me net zo min een kansspel als de winkel die een rad van fortuin met kortingspercentages opstelt en zegt “draai uw eigen korting”.

Het blijft echter gokken wat het Openbaar Ministerie hiervan gaat vinden. In maart werd aangekondigd dat staatssecretaris Teeven de wet wil aanpassen om meer aanbieders toe te laten op de markten voor kansspelen. Wellicht dat als uitvloeisel daarvan ook dit soort veilingconstructies expliciet legaal verklaard kunnen worden.

De clausule is een logische reactie op een recente uitspraak van de US Supreme Court. In april besliste dit Hooggerechtshof namelijk dat naar Amerikaans recht een arbitrageclausule altijd mogelijk is. De federale wet bepaalt namelijk dat arbitrageclausules rechtsgeldig zijn tenzij ze te eenzijdig zijn geformuleerd. Daarmee werd een specifieke Californische wet ongeldig verklaard die arbitrage verbiedt tenzij de consument altijd het recht heeft om ook naar de rechter te stappen.

Dit arrest was voor Amerikaanse bedrijven een opsteker, omdat ze hiermee massaclaims kunnen voorkomen. Een massaclaim kan immers alleen worden gebracht als men massaal naar de rechter stapt, en wie niet naar de rechter mag, kan dat natuurlijk niet. Voor Sony is de angst voor massaclaims reëel, zie het debacle rond de PSN hack en eerder de Other OS-removal die beiden tot class actions leidden.

Met deze voorwaarden hoopt Sony toekomstige massaclaims te kunnen blokkeren. Naar Amerikaans recht zou dit goed mogelijk kunnen zijn, gezien de uitspraak van de Supreme Court.

Naar Nederlands recht ligt dat anders: een verplichte arbitrage staat op de zwarte lijst van algemene voorwaarden die altijd verboden zijn. Men moet een consument te allen tijde een maand of meer geven om te beslissen alsnog naar de rechter te willen.

Natuurlijk, Sony zal stellen dat haar voorwaarden Amerikaans (Californisch) recht van toepassing verklaren, maar dat zal haar in Nederland niet helpen. Onze wet bepaalt namelijk dat een Nederlandse consument zich altijd kan beroepen op de bescherming uit de wet (artikel 6:247 BW). Men kan dus bij de Nederlandse rechter de clausule vernietigen en dan schadevergoeding vorderen. Ik ben benieuwd of iemand dat nu ook eens een keer werkelijk gaat doen.

Simpel gezegd stelt de cirkel een grens voor en binnen deze grens gelden de regels van het spel. Met andere woorden in een spel mag soms meer dan buiten een spel. Dit hoeft overigens niet per se een computerspel te zijn; de theorie is namelijk een stuk ouder dan het internet en zelfs ouder dan de pc.

Een belangrijk kenmerk van de de magische cirkel heeft met instemming te maken, je stemt immers in met de regels van het spel. Met andere woorden, je verleent toestemming zodat je onder de regels van het spel valt en alle andere regels tellen binnen de cirkel niet. Vergelijk het met een bokser, hij mag in de ring (cirkel) slaan, maar buiten de ring is dat strafbaar. Stap je als bokser in de ring dan weet je ook dat je klappen kunt ontvangen, iets wat buiten de ring natuurlijk als mishandeling of erger valt aan te merken. Het zelfde geldt voor een game, je mag elkaar lekker afschieten of bijvoorbeeld in sommige gevallen ook zaken van elkaar afpakken.

De magische cirkel kent een aantal functies zoals het beschermen van het spelen zelf, immers zijn dingen die in de game gebeuren niet echt, het zou gek zijn als het vernietigen van je tegenstander strafbaar zou zijn. Daarnaast is het een vorm van vrijheid van meningsuiting, je mag best een nazi- soldaat spelen in een “shooter”, maar dit gedachtegoed uitdragen in de “echte” wereld is verboden. Daarnaast kun je telkens opnieuw beginnen. Je bent wellicht wat punten of iets dergelijks kwijt, maar je bent vrij alles weer te behalen.

Wat nu als er toch dingen gebeuren die zich binnen de cirkel afspelen en over de grens heen gaan? Wie moet dan ingrijpen? Bijvoorbeeld de spelaanbieder of juist een instantie uit de “echte wereld”? Er zijn zaken bekend waarbij de grens is doorbroken. Dat kan zijn doordat er financiële en dus “echte” belangen bij betrokken worden, maar ook dat er online conflicten offline worden uitgevochten.

Een voorbeeld uit de fysieke wereld is bijvoorbeeld een voetballer welke een te grove tackle maakt tijdens een wedstrijd, waardoor iemand nooit meer kan voetballen of erger…niet meer kan lopen. Een tackle wordt bestraft in het spel, maar als het buitenproportioneel wordt, wordt er ook bestraft buiten het spel. Het wordt echter problematischer als de tackle niet buitenproportioneel was, maar gewoon naar de regels van het spel was en dat de speler toch geblesseerd raakt. De tackle en de eventuele bestraffing vallen binnen het spel en dus binnen de cirkel, maar hebben effect buiten de cirkel. Door de magische cirkel benadering zijn er echter geen juridische consequenties buiten het spel, omdat het gedrag binnen het spel proportioneel was.

In de volgende blog zal ik verder ingaan op de theorie en de toepassing daarvan binnen virtuele werelden.

Voor het onderzoek werden lezers van Bright gevraagd de voorwaarden te lezen en onduidelijke zaken te markeren. Juristen concludeerden daarna dat de bedrijven slecht omgaan met de privacy, voorwaarden zomaar wijzigen en de garantie op hun diensten veel te wensen overlaat.

De resultaten in het kort:

Enkele van de bevindingen:

Hoewel dat in het Nederlands recht echt niet door de beugel kan, passen veel van de doorgelichte diensten (met name met een Amerikaans hoofdkantoor) hun gebruiks- en privacyvoorwaarden aan zonder de gebruiker daarvan op de hoogte te stellen. Je moet zelf maar bijhouden of er iets is veranderd.

De garantie wordt veelal beperkt tot zover ‘de lokale wetgeving dat toelaat’. De gebruikers moeten meestal zelf maar uitzoeken hoe dat zit.

De daadwerkelijke voorwaarden [van één bedrijf] zijn zo lang en ondoorgrondelijk dat geen van onze testlezers de eindstreep haalde. ‘Absurd lang’, oordeelt ook Arnoud Engelfriet. We begrijpen dat een financiële dienstverlener voorzichtig moet zijn, maar dit gaat ons echt te ver: als de samenvatting al ondoorgrondelijk is, dan doe je iets goed fout.

Vimeo’s voorwaarden lijken een stap in de goede richting: elke alinea met juridisch bindende tekst wordt voorzien van een aanvulling in gewonemensentaal. Probleem is alleen dat de gewonemensenvoorwaarden regelmatig iets anders zeggen dan de juristentekst.

[De voorwaarden van veel sites zeggen] onder meer dat jouw foto’s en video’s zonder verdere toestemming gebruikt mogen worden voor reclames of andere commerciële doeleinden. Facebook presteert het zelfs om het ‘eeuwige eigendom’ van je content te claimen, net als Yahoo [...].

Lees alle bevindingen en conclusies in het eindrapport (PDF).

Op dit moment verbiedt de Wet op de kansspelen het aanbieden van kansspelen tegen betaling. Het aanbieden van online blackjack of poker via internet is niet toegestaan als de speler geld moet betalen of prijzen kan winnen. (Onder strenge voorwaarden zijn zogeheten “promotionele kansspelen” wel mogelijk.) Het plan van Teeven vereist dus een wetswijziging. Hoewel sprake is van een versneld wetgevingstraject, verwacht men niet voor 1 januari 2015 het nieuwe systeem in te kunnen laten gaan.

Specifiek voor poker verandert de situatie misschien al sneller. In 2010 oordeelde de rechtbank in Den Haag dat

[de literatuur en jurisprudentie] leidt tot geen andere conclusie dat poker niet kan worden aangemerkt als een kansspel in de mate waarin de wetgever heeft gewild poker een kansspel te zijn.

Tegen dit vonnis loopt hoger beroep, waarbij hopelijk dit jaar nog een uitspraak komt.

Bij een centenveiling is het idee dat deelnemers biedingen uitbrengen van telkens één cent. Er moet worden betaald om een bod uit te mogen brengen. Maar het is moeilijk te voorzien hoe je kunt winnen met deze veiling. Bij een traditionele veiling wint degene met het meeste geld, en daarmee kunnen deelnemers de uitkomst zelf beinvloeden.

Bij centenveilingen ligt dat anders. “Zo is de eindtijd van een veiling niet inzichtelijk voor de deelnemers, doordat deze na elk uitgebracht bod wordt verlengd” aldus de minister. Ook is het moeilijk te voorspellen wanneer andere bieders niet meer zullen bieden. En, het hoofdcriterium uit de Wet op de Kansspelen: “het is niet mogelijk op enige wijze behendigheid of kennis toe te passen bij het concept van goudkoortsveiling.”

Wanneer winnen alleen of vooral een kwestie van geluk is, is sprake van een kansspel. Daarvoor is een vergunning nodig, en die worden in principe niet verstrekt voor kansspelen op internet.

Het is nog niet duidelijk wat dit betekent voor andere online veilingmodellen, zoals de “laagste unieke bod”-veilingen die de laatste tijd in populairiteit toenemen.

Mocht u innovatieve veilingmodellen ontwikkelen voor internet, laat deze dan door ICTRecht controleren zodat u zeker weet dat u legaal handelt.

ICTRecht
ICTRecht heeft Dutch Exchange geadviseerd bij de koop en overdracht van Rotterdam in Second Life.

Groter bereik Nederlandse community
De koop van ”˜’Best of Rotterdam’’ betekent voor Dutch Exchange naast een vergroting van bereik binnen de Nederlandse community, ook een algemene versnelling in groei van hun totale exploitatie-omvang. De eerder opgedane ervaring van Dutch Exchange in het beheer van de Groningen Second Life sim zal positief bijdragen aan het streven Rotterdam volledig inzetbaar te maken voor de Second Life community. Dit betekent veel entertainment zoals live muziek, DJ’s en event hosting. Daarnaast worden winkelruimtes geschikt gemaakt voor verhuur en kansen gecreëerd voor het Rotterdamse onderwijs- en bedrijfsleven.

Rotterdam in 3D
Eind vorig jaar opende het digitale Rotterdamse centrum voor het eerst haar deuren in Second Life. Een complex 3-D bouwwerk waarbij niet alleen bovengrondse trekpleisters zoals de Coolsingel en het stadhuis tot in detail zijn uitgewerkt, maar ook onder de stad een discotheek, aquarium en achtbaan het nodige vertier bieden. ”˜’Best of Rotterdam’’ beslaat zo’n 65.000 vierkante meter.

Nu de identiteit van een gebruiker kan worden geverifieerd is het niet alleen mogelijk om gebruikers te beschermen tegen fraude. Het is waarschijnlijk tevens mogelijk om documenten binnen Second Life elektronisch te ondertekenen.

Om aan de definitie van een elektronische handtekening in de zin van artikel 3:15a, lid 4 BW te voldoen, dient de elektronische handtekening te bestaan uit elektronische gegevens die zijn vastgehecht aan of logisch geassocieerd zijn met andere elektronische gegevens. Daarnaast moeten deze gegevens dienen als middel voor authentificatie.

Naam en leeftijd kunnen dienen als middel voor authentificatie. Zeker als deze gegevens zijn geverifieerd door een derde partij. De vasthechting aan- of logische associatie van elektronische gegevens (de virtuele overeenkomst) met andere elektronische gegevens (de naam en leeftijd) zal waarschijnlijk technisch mogelijk zijn.