Wat als User Generated Content bestaat uit een dodenlijst?

“We do our best to keep Facebook safe, but we cannot guarantee it.” zeggen de gebruiksvoorwaarden van de sociale-netwerksite. Dat blijkt maar weer. Drie moorden zijn reeds gepleegd en naar het lijkt naar aanleiding van een dodenlijst op Facebook. De lijst waarschuwt 69 jongeren uit Puerto Asis, Zuid-Columbia, dat zij de stad moeten verlaten om het er levend vanaf te brengen. Onlangs is er een nieuwe dodenlijst verschenen waarop 31 meisjes staan. Volgens de lokale politie zou de lijst mogelijk geplaatst zijn door een drugsbende genaamd ‘de stoppels’.

Mocht u ook een sociale-netwerksite met User Generated Content (“UGC”) beheren dan is het raadzaam goede gebruiksvoorwaarden op te (laten) stellen en daarbij alle regels omtrent de inhoud en het beschikbaar stellen van de voorwaarden na te leven. Alleen dan kunt u de gebruikers eraan houden. In het onderhavige geval is het nog maar de vraag of Facebook de plaatser van de dodenlijst aan haar gebruiksvoorwaarden kan houden. Op het moment dat een gebruiker van Facebook een Account aanmaakt moet er een overeenkomst tot stand komt waarbij de gebruiker toezegt zich aan de gebruiksvoorwaarden te houden. Echter, een voorwaarde voor het tot stand komen van een elektronische overeenkomst is het informeren over de talen waarin de overeenkomst kan worden gesloten (artikel 6:227b lid 1 onder d BW). Facebook geeft niet ondubbelzinnig en duidelijk aan in welke talen de overeenkomst gesloten kan worden op het aanmeldscherm, het wordt zelfs helemaal niet aangegeven. Wel staat er boven de Gebruiksvoorwaarden dat deze zijn opgesteld in het Amerikaans-Engels maar dat is niet voldoende.
Naar Nederlands recht kan de drugsbende dus de lijst op Facebook zetten zonder dat zij rekening hoeven houden met de gebruiksvoorwaarden. Het is Facebook aan te bevelen het een en ander te veranderen.

Er kan niet van een sociaal netwerk met UGC zoals Facebook geëist worden dat zij al de geplaatste content van te voren controleren. Naast het feit dat dit onredelijk bezwarend is voor Facebook, kan dit ook zelfcensuur in de hand werken en daarmee een gevaar vormen voor de vrijheid van meningsuiting.
Of Facebook gevrijwaard is van privaatrechtelijke aansprakelijkheid voor de content die zij publiceren is niet helemaal zeker. Artikel 6:196c lid 4 BW is alleen van toepassing indien de aanbieder van het social network zich totaal afzijdig houdt van de inhoud. Het strafrecht eist voor een overeenkomstige vrijwaring dat de ‘tussenpersoon’ zich niet mengt in de inhoud. Naar mijn mening valt het sociale platform hier wel onder.
Facebook heeft immers vooraf geen invloed op wat mensen op het platform plaatsen en mengt zich hier ook niet in. Facebook hanteert wel een redelijke notice & takedown (hierna: “NTD”) procedure waarmee gewezen kan worden op onrechtmatige gegevens. Hierdoor komen we bij het tweede vereiste voor de vrijwaring: om de vrijwaring te doen gelden moet Facebook niet weten of behoren te weten van de onrechtmatige gegevens. Op het moment dat er een melding wordt gemaakt moet Facebook wel handelen om niet privaatrechtelijk aansprakelijk te worden, prompt handelen keert immers ook nog het tij.

Op het moment dat u, een UGC-provider, een ‘notice to takedown’ krijgt met betrekking tot een dergelijke lijst kunt u het beste de politie hiervan op de hoogte stellen en de lijst blokkeren indien het werkelijk om zo een lijst gaat. Het advies is niet verwijderen daar de opsporing van de plaatser daardoor bemoeilijkt wordt. Daarnaast wordt terugdraaien dan ook onmogelijk mocht u het bij het verkeerde eind hebben gehad. U kunt zich nu al voorbereiden op zo een Notice door een goede NTD-procedure te implementeren en deze ook naar buiten toe kenbaar te maken.