Wie heeft de auteursrechten van een online video?
Een klant mailde me over een verkeerd gelopen samenwerking bij de opname van een eindopdracht van studenten. De school en een externe cameraman zouden een aantal video`s opnemen. Voor onze klant zijn de filmpjes educatief, voor de andere partij kunnen de filmpjes als promotiemateriaal dienen op diens website. Reden waarom de samenwerking met gesloten beurzen kon plaatsvinden. De cameraman die de beelden ook monteerde, bezorgde de video`s voorzien van zijn eigen logo. Het logo bleek niet verwijderbaar en dat pikte de school niet. Juridisch is de vraag: wie heeft het auteursrecht over de videobeelden?
De auteurswet schrijft voor dat bij filmwerken volgende partijen beschermd zijn als makers:
- schrijvers van het draaiboek en van de dialogen
- de regisseur
- de cameralieden
- costumiers en decorbouwers
- de componist
In dit concrete geval was de ruzie ontstaan tussen de cameraman en de school, zijnde de opdrachtgever van de video`s. Vraag is wie juridisch gezien de zeggenschap heeft over de film en wie van hen dus mag beslissen of de film voorzien mag/moet zijn van een logo van één van de makers?
De school is te beschouwen als producent in de zin van de auteurswet indien deze het kapitaal voor de video`s heeft verschaft, het risico heeft gedragen en de makers heeft geëngageerd. Met andere woorden is de producent de motor achter de film, de partij zonder wiens inspanningen en kapitaal de acteurs (in dit geval de studenten) en de overige makers (waaronder de cameraman) elkaar niet gevonden zouden hebben.
Het is daarom de school die beslist of een een filmwerk klaar is om vertoond te worden en die vanaf de voltooiing van het werk het auteursrecht over de video`s verkrijgt. Het antwoord op de vraag is daarom dat het de school is (in dit geval onze klant) die kan beslissen dat de video`s pas kunnen worden vertoond nadat het logo van de cameraman is verwijderd.
Deze lijn is trouwens niet door te trekken naar journalisten, schrijvers en fotografen. Zij blijven ook als opdrachtnemer rechthebbende van hun werk. Maar film en de verdeling van rechten tussen de verschillende makers is door de Auteurswet afzonderlijk geregeld.
Staat de cameraman dan met lege handen? De cameraman verkrijgt geen intellectuele rechten, maar dient door de school (de producent) wel vergoed te worden voor zijn werk. In dit geval kan die vergoeding bestaan uit het mogen posten van die film op zijn website, maar dat moet dan wel uitdrukkelijk zo zijn overeengekomen.
Over Louise Dancet juridisch adviseur
Richt zich op internetrecht in het algemeen, e-commerce en intellectueel eigendom.
George op maandag 3 oktober 2011 om 13:21
Is het niet zo dat er sprake was van een co-productie en beide als producent zijn aan te merken? Is het zo dat de school de cameraman heeft geëngageerd of heeft deze aangeboden het werk (letterlijk) te produceren en is hij dan niet als productent ana te merken? Als de school als ‘producent’ geen risico loopt (of kapitaal verschaft), kan zij deze rol dan wel vervullen?
Louise Dancet (ICT Recht) op maandag 3 oktober 2011 om 14:50
@ George: levering kapitaal is niet het enige criterium. Indien de school ook de acteurs heeft geleverd en geinstrueerd, de ruimte beschikbaar heeft gesteld en andere materiaal heeft geleverd en catering heeft verzorgd (bijvoorbeeld) dan is de opdrachtgever (in dit geval de school) de producent en de cameraman slechts de maker in de zin van de Auteurwet.
George op maandag 3 oktober 2011 om 15:18
Tenzij de cameraman/director/editor gevraagd heeft om deze faciliteiten ter beschikking te stellen tegen vergoeding (het mogen verspreiden van het resulterende werk).
Ik hoop dat de man in kwestie z’n lesje geleerd geeft (zonder contrect geen werk) en een net uurtarief rekent voor zijn inspanningen.
Of het nu was “kan je dit filmen” of “kunnen jullie dit uitvoeren”, het lijkt me dat de school en de cameraman er beide eigen ideen op nahielden over wat de bedoeling was van (en met) het resultaat.
Louise Dancet (ICT Recht) op maandag 3 oktober 2011 om 15:23
@George: opstellen van een heldere schriftelijke overeenkomst vermijdt inderdaad dat deelnemers aan een (film)project er andere ideeen op nahouden..!